{"id":10031,"date":"2025-06-23T16:49:53","date_gmt":"2025-06-23T14:49:53","guid":{"rendered":"https:\/\/warsaw1.one\/?p=10031"},"modified":"2025-06-25T18:12:15","modified_gmt":"2025-06-25T16:12:15","slug":"konceptualizm-malej-galerii-ktory-odmienil-fotografie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/eternal\/konceptualizm-malej-galerii-ktory-odmienil-fotografie-10031\/","title":{"rendered":"Konceptualizm Ma\u0142ej Galerii, kt\u00f3ry odmieni\u0142 fotografi\u0119"},"content":{"rendered":"\n

Lata 70. ubieg\u0142ego wieku to w Polsce czas intensywnych poszukiwa\u0144 i przewarto\u015bciowa\u0144 w \u015bwiecie sztuki. W odpowiedzi na te zmieniaj\u0105ce si\u0119 nastroje, w Warszawie powsta\u0142a Ma\u0142a Galeria \u2013 miejsce<\/a>, kt\u00f3re mia\u0142o sta\u0107 si\u0119 sta\u0142\u0105 platform\u0105 do dialogu, krytycznej refleksji i tw\u00f3rczego ryzyka. Fotografia nie by\u0142a tu traktowana jedynie jako narz\u0119dzie do obrazowania, ale przede wszystkim jako niezale\u017cna forma artystycznego wyrazu. Wi\u0119cej na warsaw1.one<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Historia powstania i rozwoju Ma\u0142ej Galerii<\/h2>\n\n\n\n

Ma\u0142a Galeria PSP-ZPAF w Warszawie zosta\u0142a za\u0142o\u017cona w 1977 roku z inicjatywy artysty Zbigniewa D\u0142ubaka. Dzia\u0142a\u0142a pod auspicjami Pracowni Sztuk Plastycznych (PSP) oraz Zwi\u0105zku Polskich Artyst\u00f3w Fotografik\u00f3w (ZPAF), kt\u00f3rym przewodzi\u0142 Andrzej Jurczak. To w\u0142a\u015bnie Jurczak stworzy\u0142 program artystyczny galerii, skupiaj\u0105cy si\u0119 na sztuce minimalistycznej, kontekstualnej i neokonstruktywistycznej. Wystawy, obejmuj\u0105ce r\u00f3wnie\u017c wideoart i performance, szybko sta\u0142y si\u0119 przestrzeni\u0105 do eksperyment\u00f3w i swobodnego my\u015blenia.<\/p>\n\n\n\n

Ju\u017c pod koniec lat 70. Ma\u0142a Galeria zyska\u0142a status wa\u017cnego o\u015brodka polskiej awangardy. Zgodnie z wizj\u0105 Andrzeja Jurczaka, ekspozycje mia\u0142y nie tyle prezentowa\u0107 ugruntowan\u0105 sztuk\u0119, ile dawa\u0107 g\u0142os tym, kt\u00f3rzy proponowali alternatywne spojrzenie na kultur\u0119 i estetyk\u0119. Przestrze\u0144 galerii s\u0142u\u017cy\u0142a jako platforma do intelektualnych dyskusji, pokaz\u00f3w wideoartu, happening\u00f3w i akcji artystycznych, kt\u00f3re sprzeciwia\u0142y si\u0119 tradycyjnym wyobra\u017ceniom o fotografii. Podczas gdy dominuj\u0105ce \u015brodowisko fotograficzne nie d\u0105\u017cy\u0142o do zmian i odnowy, nowe stowarzyszenie poszukiwa\u0142o alternatywnych podej\u015b\u0107 do sztuk wizualnych.<\/p>\n\n\n\n

W burzliwym okresie lat 80., podczas stanu wojennego, Ma\u0142a Galeria tymczasowo zawiesi\u0142a swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107. Wznowiono j\u0105 w kwietniu 1982 roku, kiedy to nowy kierownik, historyk sztuki Marek Grygiel, otworzy\u0142 wystaw\u0119 Edwarda Krasi\u0144skiego, przygotowan\u0105 jeszcze w czasach \u201eSolidarno\u015bci\u201d. W kolejnych latach plac\u00f3wka nadal wspiera\u0142a praktyki postkonceptualne i sprzyja\u0142a rozwojowi nowych inicjatyw artystycznych. W 1984 roku aktywizowa\u0142a dzia\u0142alno\u015b\u0107 grupy \u201e\u0141\u00f3d\u017a Kaliska\u201d, a ju\u017c rok p\u00f3\u017aniej \u2013 ruchu \u201eKultura Zrzuty\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Lata 90. przynios\u0142y transformacje w kierunku dzia\u0142alno\u015bci Ma\u0142ej Galerii. Gdy zainteresowanie neoawangard\u0105 mala\u0142o, a ros\u0142a uwaga na \u201eczyst\u0105\u201d fotografi\u0119, program wystawienniczy sta\u0142 si\u0119 bardziej zr\u00f3\u017cnicowany. W\u015br\u00f3d prezentowanych artyst\u00f3w znalaz\u0142y si\u0119 ikony polskiego piktorializmu, takie jak Edward Hartwig, kt\u00f3ry wystawia\u0142 swoje prace w 1992, 1994 i 1999 roku, a tak\u017ce przedstawiciele wcze\u015bniejszych pokole\u0144 awangardowych, jak Zbigniew D\u0142ubak i Waldemar Jama. W 1992 roku galeria uruchomi\u0142a w\u0142asne wydawnictwo periodyczne \u2013 magazyn \u201eFototapeta\u201d, kt\u00f3ry od 1997 roku zacz\u0105\u0142 ukazywa\u0107 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w formie elektronicznej. Zesp\u00f3\u0142 aktywnie wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 tak\u017ce z europejskimi instytucjami kultury, co wzmocni\u0142o jego mi\u0119dzynarodow\u0105 obecno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Niestety, w styczniu 2006 roku historia Ma\u0142ej Galerii dobieg\u0142a ko\u0144ca. Zaprzesta\u0142a dzia\u0142alno\u015bci z powodu decyzji zarz\u0105du Zwi\u0105zku Polskich Artyst\u00f3w Fotografik\u00f3w o zako\u0144czeniu wsp\u00f3\u0142pracy z Centrum Sztuki Wsp\u00f3\u0142czesnej. Wywo\u0142a\u0142o to fal\u0119 niezadowolenia w\u015br\u00f3d artyst\u00f3w, kurator\u00f3w i \u015brodowiska kulturalnego zar\u00f3wno w Polsce, jak i za granic\u0105. Chocia\u017c w miejscu plac\u00f3wki powsta\u0142a p\u00f3\u017aniej nowa galeria \u201eObok\u201d, nie sta\u0142a si\u0119 ona kontynuacj\u0105 tradycji tej unikalnej platformy.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
FOTOTAPETA, Zbigniew D\u0142ubak i Jan Michlewski, 1978<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Uznanie i znaczenie dzia\u0142alno\u015bci Ma\u0142ej Galerii<\/h2>\n\n\n\n

Przez blisko trzydzie\u015bci lat swojej dzia\u0142alno\u015bci Ma\u0142a Galeria ugruntowa\u0142a swoj\u0105 pozycj\u0119 jako jedna z najd\u0142u\u017cej nieprzerwanie dzia\u0142aj\u0105cych, niezale\u017cnych i niekomercyjnych galerii w Polsce. W tym czasie zorganizowa\u0142a 355 wystaw, w kt\u00f3rych wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 oko\u0142o 300 artyst\u00f3w, w tym blisko 50 zagranicznych. W\u015br\u00f3d inicjatyw plac\u00f3wki by\u0142y te\u017c zakrojone na szerok\u0105 skal\u0119 prezentacje polskiej fotografii za granic\u0105: w USA, Wielkiej Brytanii, Niemczech, Francji, Finlandii, Estonii, Litwie, S\u0142owacji i W\u0119grzech. Opr\u00f3cz programu wystawienniczego, by\u0142a centrum wymiany artystycznej, gdy\u017c odbywa\u0142y si\u0119 tu wieczory autorskie, pokazy wideo i film\u00f3w, a tak\u017ce performance.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
FOTOTAPETA<\/figcaption><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Lata 70. ubieg\u0142ego wieku to w Polsce czas intensywnych poszukiwa\u0144 i przewarto\u015bciowa\u0144 w \u015bwiecie sztuki. W odpowiedzi na te zmieniaj\u0105ce si\u0119 nastroje, w Warszawie powsta\u0142a Ma\u0142a Galeria \u2013 miejsce, kt\u00f3re mia\u0142o sta\u0107 si\u0119 sta\u0142\u0105 platform\u0105 do dialogu, krytycznej refleksji i tw\u00f3rczego ryzyka. Fotografia nie by\u0142a tu traktowana jedynie jako narz\u0119dzie do obrazowania, ale przede wszystkim […]<\/p>\n","protected":false},"author":406,"featured_media":9770,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[1165],"tags":[5749,5750,5751,5755,5754,5758,5752,5757,5753,5756],"moimportance":[78,81],"motype":[1159],"moformat":[83],"class_list":{"0":"post-10031","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-business","8":"tag-alternatywne-akcje-artystyczne","9":"tag-alternatywne-wystawy","10":"tag-andrzej-jurczak","11":"tag-mala-galeria","12":"tag-pracownie-sztuk-plastycznych","13":"tag-sztuka-wspolczesna","14":"tag-wideoart","15":"tag-wspolczesna-fotografia","16":"tag-zbigniew-dlubak","17":"tag-zwiazek-polskich-artystow-fotografikow","18":"moimportance-golovna-novina","19":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatori","20":"motype-eternal","21":"moformat-vlasna"},"modified_by":"Diana Kanishcheva","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10031","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/406"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10031"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10031\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10032,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10031\/revisions\/10032"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9770"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10031"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10031"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10031"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=10031"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=10031"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=10031"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}