{"id":10037,"date":"2025-06-24T17:07:56","date_gmt":"2025-06-24T15:07:56","guid":{"rendered":"https:\/\/warsaw1.one\/?p=10037"},"modified":"2025-06-25T18:36:01","modified_gmt":"2025-06-25T16:36:01","slug":"cybernetyczna-sztuka-jasi-reichardt","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/eternal\/cybernetyczna-sztuka-jasi-reichardt-10037\/","title":{"rendered":"Cybernetyczna sztuka Jasi Reichardt"},"content":{"rendered":"\n

Jasia Reichardt to wybitna posta\u0107 w \u015bwiecie sztuki wsp\u00f3\u0142czesnej, \u0142\u0105cz\u0105ca w sobie role historyczki sztuki, kuratorki i wyk\u0142adowczyni. Jako dziecko przesz\u0142a przez piek\u0142o wojny, by w przysz\u0142o\u015bci sta\u0107 si\u0119 jedn\u0105 z czo\u0142owych intelektualistek w dziedzinie tw\u00f3rczo\u015bci interdyscyplinarnej<\/a>. Jej nowatorskie podej\u015bcie do badania i popularyzowania wzajemnych powi\u0105za\u0144 mi\u0119dzy kultur\u0105, nauk\u0105 i technologi\u0105 wp\u0142yn\u0119\u0142o na pokolenia badaczy na ca\u0142ym \u015bwiecie. Wi\u0119cej na warsaw1.one<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Wczesne lata i droga artystyczna Jasi Reichardt<\/h2>\n\n\n\n

Jasia Reichardt urodzi\u0142a si\u0119 13 listopada 1933 roku w Warszawie, w zasymilowanej, \u015bredniozamo\u017cnej rodzinie \u017cydowskiej. Jej matka by\u0142a ilustratork\u0105 i pianistk\u0105, a ojciec pracowa\u0142 jako in\u017cynier-architekt. Po wybuchu II wojny \u015bwiatowej znale\u017ali si\u0119 w warszawskim getcie. Dziewczynka prze\u017cy\u0142a to piek\u0142o wraz z matk\u0105 i babci\u0105, kt\u00f3ra stara\u0142a si\u0119 chroni\u0107 wnuczk\u0119 przed realiami ludob\u00f3jstwa. W 1942 roku zosta\u0142a wywieziona z getta, ale jej rodzice zgin\u0119li w obozie zag\u0142ady Treblinka.<\/p>\n\n\n\n

W pocz\u0105tkowym okresie pokoju Jasi\u0119 Reichardt ukrywali Polacy, a nast\u0119pnie przez pewien czas mieszka\u0142a w klasztorze. Dopiero w 1946 roku uda\u0142o jej si\u0119 ponownie spotka\u0107 z ciotk\u0105 Franciszk\u0105 Themerson i jej m\u0119\u017cem Stefanem Themersonem w Londynie. Tam dziewczyna zdoby\u0142a wykszta\u0142cenie \u2013 uczy\u0142a si\u0119 w Dartington Hall School w hrabstwie Devon. P\u00f3\u017aniej zacz\u0119\u0142a studiowa\u0107 sztuk\u0119 teatraln\u0105 w Old Vic Theatre School w Bristolu.<\/p>\n\n\n\n

W latach 50. Jasia Reichardt rozpocz\u0119\u0142a prac\u0119 w dziedzinie sztuki wsp\u00f3\u0142czesnej: by\u0142a asystentk\u0105 redaktora magazynu \u201eArt News and Review\u201d, pisz\u0105c recenzje i wst\u0119py do licznych wystaw. Od pocz\u0105tku lat 60. kierowa\u0142a redakcj\u0105 serii \u201eArt in Progress\u201d wydawnictwa Methuen. R\u00f3wnolegle, aktywnie organizuj\u0105c alternatywne wystawy, kuratorka pe\u0142ni\u0142a funkcj\u0119 zast\u0119pczyni dyrektora Instytutu Sztuki Wsp\u00f3\u0142czesnej w latach 1963-1971.<\/p>\n\n\n\n

W 1968 roku Jasia Reichardt zorganizowa\u0142a wystaw\u0119 \u201eCybernetic Serendipity\u201d, kt\u00f3ra sta\u0142a si\u0119 wa\u017cnym wydarzeniem w dziedzinie \u0142\u0105czenia sztuki z najnowszymi technologiami. Z tej okazji zredagowa\u0142a r\u00f3wnie\u017c specjalne wydanie \u201eStudio International\u201d. W tym samym roku zosta\u0142a kuratork\u0105 eksperymentalnej japo\u0144skiej wystawy \u201eFluorescent Chrysanthemum\u201d. Nast\u0119pnie zorganizowa\u0142a inne znacz\u0105ce wystawy, m.in. \u201ePlay Orbit\u201d, gdzie eksponowano obiekty artystyczne do zabawy.<\/p>\n\n\n\n

W latach 1974-1976 Jasia Reichardt kierowa\u0142a Whitechapel Art Gallery. P\u00f3\u017aniej, w latach 1989-1998, by\u0142a jedn\u0105 z dyrektorek biennale Artec w Nagoi. W 1998 roku historyczka sztuki kuratorowa\u0142a wystaw\u0119 \u201eElectronically Yours\u201d w Tokijskim Muzeum Fotografii, po\u015bwi\u0119con\u0105 elektronicznej tw\u00f3rczo\u015bci portretowej. R\u00f3wnolegle bra\u0142a udzia\u0142 w projektach medialnych, m.in. przez ponad dekad\u0119 prowadzi\u0142a program \u201eCritics\u2019 Forum\u201d w BBC, gdzie dyskutowa\u0142a o sztuce wsp\u00f3\u0142czesnej. Wyk\u0142ada\u0142a w wiod\u0105cych brytyjskich uczelniach artystycznych i architektonicznych, a tak\u017ce prowadzi\u0142a comiesi\u0119czn\u0105 kolumn\u0119 w \u201eNew Scientist\u201d po\u015bwi\u0119con\u0105 stykowi kultury i nauki.<\/p>\n\n\n\n

W powojennych dziesi\u0119cioleciach Jasia Reichardt nadal utrzymywa\u0142a kontakt z dziedzictwem rodzinnym. Zorganizowa\u0142a m.in. archiwum Themerson\u00f3w, kt\u00f3re zosta\u0142o opublikowane w formie trzytomowej w 2020 roku przez wydawnictwo MIT. A\u017c do ostatnich lat nadal pracowa\u0142a nad projektami w dziedzinie sztuk wizualnych, wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105c ze swoim drugim m\u0119\u017cem, historykiem sztuki i artyst\u0105 Nickiem Wadleyem.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Fomal Haut<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Uznanie i znaczenie tw\u00f3rczego spojrzenia Jasi Reichardt<\/h2>\n\n\n\n

Mimo tragicznych okoliczno\u015bci wczesnego \u017cycia, Jasia Reichardt sta\u0142a si\u0119 jedn\u0105 z najbardziej wp\u0142ywowych postaci polskiego pochodzenia na styku sztuki, nauki i technologii. Jej dzia\u0142alno\u015b\u0107 obejmuje dziesi\u0105tki lat, rozci\u0105gaj\u0105c si\u0119 na napisanie ponad dziesi\u0119ciu ksi\u0105\u017cek, kuratorstwo wystaw, wyk\u0142adanie, prac\u0119 archiwaln\u0105 i badawcz\u0105. Jest autork\u0105 licznych esej\u00f3w o sztuce, komputerach i przysz\u0142o\u015bci, kt\u00f3re demonstruj\u0105 g\u0142\u0119bokie zainteresowanie dialogiem interdyscyplinarnym. W 2024 roku Australian National University przyzna\u0142 jej honorowy doktorat z cybernetyki, co jest uznawane za wyj\u0105tkowe docenienie jej wk\u0142adu w globaln\u0105 my\u015bl kulturow\u0105.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ars Electronica<\/figcaption><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jasia Reichardt to wybitna posta\u0107 w \u015bwiecie sztuki wsp\u00f3\u0142czesnej, \u0142\u0105cz\u0105ca w sobie role historyczki sztuki, kuratorki i wyk\u0142adowczyni. Jako dziecko przesz\u0142a przez piek\u0142o wojny, by w przysz\u0142o\u015bci sta\u0107 si\u0119 jedn\u0105 z czo\u0142owych intelektualistek w dziedzinie tw\u00f3rczo\u015bci interdyscyplinarnej. Jej nowatorskie podej\u015bcie do badania i popularyzowania wzajemnych powi\u0105za\u0144 mi\u0119dzy kultur\u0105, nauk\u0105 i technologi\u0105 wp\u0142yn\u0119\u0142o na pokolenia badaczy […]<\/p>\n","protected":false},"author":406,"featured_media":9823,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[1165],"tags":[5749,5750,5780,5775,5781,5779,5758,5778,5777,5776],"moimportance":[78,81],"motype":[1159],"moformat":[83],"class_list":{"0":"post-10037","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-business","8":"tag-alternatywne-akcje-artystyczne","9":"tag-alternatywne-wystawy","10":"tag-franciszka-themerson","11":"tag-ica-3","12":"tag-jasia-reichardt","13":"tag-sztuka-cybernetyczna","14":"tag-sztuka-wspolczesna","15":"tag-warszawska-historyczka-sztuki","16":"tag-warszawska-kuratorka","17":"tag-whitechapel-art-gallery-3","18":"moimportance-golovna-novina","19":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatori","20":"motype-eternal","21":"moformat-vlasna"},"modified_by":"Diana Kanishcheva","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10037","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/406"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10037"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10037\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10038,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10037\/revisions\/10038"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9823"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10037"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10037"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10037"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=10037"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=10037"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=10037"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}