{"id":10039,"date":"2025-06-25T17:31:48","date_gmt":"2025-06-25T15:31:48","guid":{"rendered":"https:\/\/warsaw1.one\/?p=10039"},"modified":"2025-06-25T18:44:26","modified_gmt":"2025-06-25T16:44:26","slug":"galeria-repassage-performance-jako-jezyk-wolnosci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/eternal\/galeria-repassage-performance-jako-jezyk-wolnosci-10039\/","title":{"rendered":"Galeria \u201eRepassage\u201d: performance jako j\u0119zyk wolno\u015bci"},"content":{"rendered":"\n

W polskim \u015brodowisku artystycznym lat 70. publiczna krytyka re\u017cimu politycznego by\u0142a raczej wyj\u0105tkiem ni\u017c regu\u0142\u0105. Tymczasem Galeria \u201eRepassage\u201d wyr\u00f3\u017cnia\u0142a si\u0119 szczeg\u00f3ln\u0105 odwag\u0105 i radykalizmem. Ta przestrze\u0144 sta\u0142a si\u0119 miejscem spotka\u0144 entuzjast\u00f3w, kt\u00f3rzy nie tylko podwa\u017cali oficjalny kanon artystyczny<\/a>, ale tak\u017ce proponowali alternatyw\u0119 dla milczenia poprzez akcje, gesty i performance o g\u0142\u0119bokim krytycznym wyd\u017awi\u0119ku. Wi\u0119cej na warsaw1.one<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Historia za\u0142o\u017cenia i rozwoju galerii \u201eRepassage\u201d<\/h2>\n\n\n\n

Galeria \u201eRepassage\u201d rozpocz\u0119\u0142a swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 w 1971 roku w Warszawie. Wyewoluowa\u0142a z jednej z galerii Uniwersytetu Warszawskiego, za\u0142o\u017conej przez Paw\u0142a Freislera, Przemys\u0142awa Kwika i Zofi\u0119 Kulik. Cho\u0107 przestrze\u0144 nowej platformy mie\u015bci\u0142a si\u0119 na terenie uczelni, zrzesza\u0142a przede wszystkim absolwent\u00f3w i wyk\u0142adowc\u00f3w Akademii Sztuk Pi\u0119knych. Kiedy polska scena tw\u00f3rcza coraz bardziej sk\u0142ania\u0142a si\u0119 ku konceptualizmowi, tutaj dominowa\u0142y inne formy wyrazu \u2013 performance, akcjonizm i wizualne gesty kontrkultury.<\/p>\n\n\n\n

W marcu 1973 roku kierownictwo artystyczne przesz\u0142o w r\u0119ce ma\u0142\u017ce\u0144stwa El\u017cbiety i Emila Cie\u015blar\u00f3w, kt\u00f3rzy zapocz\u0105tkowali nowy etap w rozwoju galerii \u201eRepassage\u201d. W 1975 roku Ewa Lubi\u0144ska wraz z El\u017cbiet\u0105 Cie\u015blarz nakr\u0119ci\u0142y film dokumentalny, kt\u00f3ry uchwyci\u0142 atmosfer\u0119 i charakter tw\u00f3rczych poszukiwa\u0144, jakie t\u0119tni\u0142y wok\u00f3\u0142 plac\u00f3wki. By\u0142a to wa\u017cna pr\u00f3ba archiwizacji artystycznej kontrkultury, kt\u00f3ra w tamtym czasie pozostawa\u0142a poza uwag\u0105 oficjalnych medi\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

W 1977 roku szczeg\u00f3lny odd\u017awi\u0119k zyska\u0142 podw\u00f3jny performance ma\u0142\u017ce\u0144stwa El\u017cbiety i Emila Cie\u015blar\u00f3w, gdy\u017c by\u0142 to jawnie opozycyjny gest w kontek\u015bcie re\u017cimu komunistycznego. Wyst\u0105pienie \u0142\u0105czy\u0142o elementy polskiej tradycji narodowej, symboliki patriotycznej i oficjalnej propagandy komunistycznej. Sta\u0142o si\u0119 ironiczn\u0105 krytyk\u0105 \u00f3wczesnej sytuacji politycznej, w kt\u00f3rej zaspokojenie podstawowych potrzeb uto\u017csamiano z pozbawieniem wolno\u015bci. Dzie\u0142o ukazywa\u0142o bolesn\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 \u017cycia w pa\u0144stwie, gdzie ludzkie \u201eja\u201d jest wypierane w imi\u0119 spokoju spo\u0142ecznego.<\/p>\n\n\n\n

Po przeprowadzce ma\u0142\u017ce\u0144stwa Cie\u015blar\u00f3w do Francji w 1978 roku, galeri\u0119 \u201eRepassage\u201d obj\u0105\u0142 Krzysztof Jung, zmieniaj\u0105c jej nazw\u0119 na \u201eRepassage 2\u201d. Mimo zmiany nazwy, galeria pozosta\u0142a wierna kr\u0119gowi artyst\u00f3w i praktyk, kt\u00f3re j\u0105 ukszta\u0142towa\u0142y. W 1980 roku nowym kierownikiem plac\u00f3wki zosta\u0142 Roman Wo\u017aniak. W jego wizji galeria przesz\u0142a kolejn\u0105 transformacj\u0119 \u2013 nie tylko zmieni\u0142a si\u0119 nazwa na \u201eRe\u2019Repassage\u201d, ale te\u017c od\u015bwie\u017cy\u0142 si\u0119 zesp\u00f3\u0142 tw\u00f3rczy. W\u015br\u00f3d aktywnych uczestnik\u00f3w tamtego okresu byli entuzja\u015bci zbli\u017ceni do estetyki punkowej, m.in. Nicole Grosspierre, Dorota Gierzy\u0144ska i Daniel Wnuk. Ich prace sta\u0142y si\u0119 swoistym wyzwaniem nie tylko w sferze sztuk wizualnych, ale tak\u017ce w sposobie artystycznej interakcji z rzeczywisto\u015bci\u0105 spo\u0142eczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Okres dzia\u0142alno\u015bci \u201eRe\u2019Repassage\u201d zbieg\u0142 si\u0119 z czasem napi\u0119\u0107 spo\u0142ecznych w Polsce. Po masowym prote\u015bcie studenckim i wprowadzeniu stanu wojennego w kraju, galeria zosta\u0142a zmuszona do zaprzestania pracy w 1982 roku. Jednak nawet po zamkni\u0119ciu przestrzeni, jej artystyczne j\u0105dro pozosta\u0142o \u017cywe. W 1993 roku byli uczestnicy galerii ponownie dali o sobie zna\u0107 \u2013 ich prace zosta\u0142y zaprezentowane na wystawie \u201eZ dziej\u00f3w kontrkultury w Polsce\u201d w Narodowej Galerii Sztuki \u201eZach\u0119ta\u201d.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Zygmunt Rytka<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Uznanie i znaczenie dzia\u0142alno\u015bci galerii \u201eRepassage\u201d<\/h2>\n\n\n\n

Galeria \u201eRepassage\u201d zajmuje wyj\u0105tkowe miejsce w historii polskiej sztuki wsp\u00f3\u0142czesnej jako jeden z najja\u015bniejszych o\u015brodk\u00f3w neoawangardy i kontrkulturowego oporu lat 70. Arty\u015bci tworz\u0105cy w jej murach wywodzili si\u0119 z pracowni takich postaci jak Oskar Hansen i Jerzy Jarnuszkiewicz, ale ich dalsza tw\u00f3rczo\u015b\u0107 sta\u0142a si\u0119 antypodem akademizmu i oficjalnych ideologii. Centralnymi postaciami tego \u015brodowiska byli Pawe\u0142 Freisler, El\u017cbieta i Emil Cie\u015blarowie, Krzysztof Jung, Roman Wo\u017aniak, Grzegorz Kowalski i Jan S\u0142omi\u0144ski. Ukszta\u0142towali oni alternatywny model artystyczny, w kt\u00f3rym sztuka konfrontowa\u0142a si\u0119 z \u017cyciem, polityk\u0105 i codzienn\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Zygmunt Rytka<\/figcaption><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W polskim \u015brodowisku artystycznym lat 70. publiczna krytyka re\u017cimu politycznego by\u0142a raczej wyj\u0105tkiem ni\u017c regu\u0142\u0105. Tymczasem Galeria \u201eRepassage\u201d wyr\u00f3\u017cnia\u0142a si\u0119 szczeg\u00f3ln\u0105 odwag\u0105 i radykalizmem. Ta przestrze\u0144 sta\u0142a si\u0119 miejscem spotka\u0144 entuzjast\u00f3w, kt\u00f3rzy nie tylko podwa\u017cali oficjalny kanon artystyczny, ale tak\u017ce proponowali alternatyw\u0119 dla milczenia poprzez akcje, gesty i performance o g\u0142\u0119bokim krytycznym wyd\u017awi\u0119ku. Wi\u0119cej na […]<\/p>\n","protected":false},"author":406,"featured_media":10021,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[1165],"tags":[5749,5750,5782,5784,5785,5786,5787,5758,5757,5783],"moimportance":[78,81],"motype":[1159],"moformat":[83],"class_list":{"0":"post-10039","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-business","8":"tag-alternatywne-akcje-artystyczne","9":"tag-alternatywne-wystawy","10":"tag-galeria-repassage-2","11":"tag-kontrkultura","12":"tag-neoawangarda","13":"tag-pawel-freisler","14":"tag-przemyslaw-kwiek","15":"tag-sztuka-wspolczesna","16":"tag-wspolczesna-fotografia","17":"tag-zofia-kulik","18":"moimportance-golovna-novina","19":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatori","20":"motype-eternal","21":"moformat-vlasna"},"modified_by":"Diana Kanishcheva","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10039","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/406"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10039"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10039\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10040,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10039\/revisions\/10040"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10021"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10039"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10039"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10039"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=10039"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=10039"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=10039"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}