{"id":11184,"date":"2026-01-25T04:22:03","date_gmt":"2026-01-25T03:22:03","guid":{"rendered":"https:\/\/warsaw1.one\/?p=11184"},"modified":"2026-01-22T12:46:42","modified_gmt":"2026-01-22T11:46:42","slug":"europejskie-i-amerykanskie-wzorce-w-koncepcji-biblioteki-publicznej-m-st-warszawy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/eternal\/europejskie-i-amerykanskie-wzorce-w-koncepcji-biblioteki-publicznej-m-st-warszawy-11184\/","title":{"rendered":"Europejskie i ameryka\u0144skie wzorce w koncepcji Biblioteki Publicznej m.st. Warszawy"},"content":{"rendered":"\n

Przez d\u0142ugi czas Warszawa boryka\u0142a si\u0119 z problemem ograniczonego dost\u0119pu do du\u017cych ksi\u0119gozbior\u00f3w. Najcenniejsze kolekcje znajdowa\u0142y si\u0119 w r\u0119kach prywatnych elit lub w zamkni\u0119tych funduszach uniwersyteckich, pozostaj\u0105c poza zasi\u0119giem przeci\u0119tnego mieszka\u0144ca. W\u0142a\u015bnie w takich realiach narodzi\u0142a si\u0119 idea powo\u0142ania Biblioteki Publicznej m.st. Warszawy, kt\u00f3ra mia\u0142a s\u0142u\u017cy\u0107 nauce, edukacji<\/a> i og\u00f3lnemu rozwojowi spo\u0142ecze\u0144stwa. Wi\u0119cej na warsaw1.one<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Od wizji do realizacji \u2013 historia Biblioteki Publicznej<\/h2>\n\n\n\n

Historia tej zas\u0142u\u017conej instytucji si\u0119ga 1906 roku, kiedy to powo\u0142ano Towarzystwo Biblioteki Publicznej. Dzi\u0119ki jego staraniom, ju\u017c rok p\u00f3\u017aniej plac\u00f3wka oficjalnie otworzy\u0142a swoje podwoje. Fundamentem ksi\u0119gozbioru sta\u0142y si\u0119 zasoby Czytelni Naukowej, kt\u00f3re z czasem dynamicznie powi\u0119kszano dzi\u0119ki licznym darowiznom. Kluczow\u0105 rol\u0119 w budowaniu kolekcji odegra\u0142y wydawnictwa, ksi\u0119garnie oraz polskie o\u015brodki<\/a> kulturalne dzia\u0142aj\u0105ce na emigracji. Nieoceniony wk\u0142ad w rozw\u00f3j biblioteki wni\u00f3s\u0142 Faustyn Czerwijowski, kt\u00f3ry kierowa\u0142 ni\u0105 przez niemal trzy dekady. Czerpi\u0105c z do\u015bwiadcze\u0144 zdobytych w Wydziale Czytel\u0144 Warszawskiego Towarzystwa Dobroczynno\u015bci, zainicjowa\u0142 modernizacj\u0119 zasob\u00f3w, wzoruj\u0105c si\u0119 na angielskim modelu organizacji zbior\u00f3w bibliotecznych.<\/p>\n\n\n\n

W 1928 roku Towarzystwo Biblioteki Publicznej rozwi\u0105zano, a ca\u0142y maj\u0105tek przeszed\u0142 na w\u0142asno\u015b\u0107 samorz\u0105du Warszawy. Wsparcie w\u0142adz miejskich pozwoli\u0142o na znaczn\u0105 aktywizacj\u0119 dzia\u0142a\u0144 plac\u00f3wki. Ju\u017c w 1929 roku uruchomiono Roczn\u0105 Szko\u0142\u0119 Bibliotekarsk\u0105 i wznowiono dzia\u0142alno\u015b\u0107 wydawnicz\u0105. Wkr\u00f3tce zacz\u0105\u0142 ukazywa\u0107 si\u0119 \u201eBiuletyn Biblioteki Publicznej\u201d, kt\u00f3ry od 1934 roku, pod zmienionym tytu\u0142em \u201eBibliotekarz\u201d, wydawany jest do dzi\u015b.<\/p>\n\n\n\n

Tu\u017c przed wybuchem II wojny \u015bwiatowej Biblioteka Publiczna stanowi\u0142a rozbudowan\u0105 sie\u0107 plac\u00f3wek kulturalno-o\u015bwiatowych, a jej zbiory liczy\u0142y niemal p\u00f3\u0142 miliona tom\u00f3w<\/a>. Nawet we wrze\u015bniu 1939 roku, mimo trwaj\u0105cych dzia\u0142a\u0144 wojennych, Biblioteka G\u0142\u00f3wna i niekt\u00f3re filie nie przerwa\u0142y pracy. Okupacja niemiecka przynios\u0142a jednak drastyczne zmiany: selekcj\u0119 ksi\u0119gozbioru, redukcj\u0119 personelu i zamykanie oddzia\u0142\u00f3w. Tragiczny fina\u0142 nast\u0105pi\u0142 w po\u0142owie stycznia 1945 roku, kiedy wycofuj\u0105ce si\u0119 wojska niemieckie podpali\u0142y gmach Biblioteki G\u0142\u00f3wnej. W rezultacie zniszczeniu uleg\u0142o a\u017c 84% zbior\u00f3w, co oznacza\u0142o strat\u0119 ponad 450 tysi\u0119cy jednostek inwentarzowych.<\/p>\n\n\n\n

Wiosn\u0105 1945 roku, dzi\u0119ki determinacji i po\u015bwi\u0119ceniu bibliotekarzy, uda\u0142o si\u0119 reaktywowa\u0107 dzia\u0142alno\u015b\u0107 instytucji. Rozpocz\u0119to szeroko zakrojon\u0105 akcj\u0119 uzupe\u0142niania brak\u00f3w \u2013 ksi\u0105\u017cki nap\u0142ywa\u0142y jako dary od innych bibliotek, os\u00f3b prywatnych oraz w ramach wymiany mi\u0119dzybibliotecznej. W latach 1949\u20131954 przy ulicy Koszykowej wzniesiono nowoczesny jak na owe czasy, dziesi\u0119ciopi\u0119trowy magazyn, mog\u0105cy pomie\u015bci\u0107 ponad milion wolumin\u00f3w. Kolejnym krokiem by\u0142a rozbudowa w latach 1968\u20131973, kiedy to powsta\u0142o nowe skrzyd\u0142o z przestronnymi czytelniami. W 1975 roku plac\u00f3wka oficjalnie uzyska\u0142a status g\u0142\u00f3wnej biblioteki wojew\u00f3dzkiej.<\/p>\n\n\n\n

Nowy rozdzia\u0142 w historii \u201eBiblioteki na Koszykowej\u201d otworzy\u0142 si\u0119 w 2015 roku, kiedy przeprowadzono gruntown\u0105 modernizacj\u0119. Stare przybud\u00f3wki zosta\u0142y rozebrane, a w ich miejscu powsta\u0142 gmach o nowoczesnej funkcjonalno\u015bci. Zrewitalizowany kompleks zyska\u0142 sale wystawowe, zadaszone patio oraz specjalnie zaaran\u017cowane strefy do pracy indywidualnej i grupowej. Architektom uda\u0142o si\u0119 organicznie po\u0142\u0105czy\u0107 zabytkow\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 z nowoczesn\u0105 bry\u0142\u0105, tworz\u0105c sp\u00f3jn\u0105 przestrze\u0144 przyjazn\u0105 dla czytelnik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Strona g\u0142\u00f3wna<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Presti\u017c i wsp\u00f3\u0142czesna rola instytucji<\/h2>\n\n\n\n

Obecnie Biblioteka Publiczna m.st. Warszawy mo\u017ce poszczyci\u0107 si\u0119 jedn\u0105 z najwi\u0119kszych w Polsce kolekcji uniwersalnych, licz\u0105c\u0105 ponad 1,7 miliona tom\u00f3w. Jej zasoby obejmuj\u0105 polskie wydawnictwa z XIX, XX i XXI wieku, reprezentuj\u0105ce wszystkie dziedziny wiedzy. Plac\u00f3wka sta\u0142a si\u0119 otwart\u0105, wielofunkcyjn\u0105 przestrzeni\u0105, sprzyjaj\u0105c\u0105 nauce i rozwijaniu pasji. Liczne wystawy, spotkania autorskie, debaty, premiery ksi\u0105\u017cek i wydarzenia kulturalne sprawiaj\u0105, \u017ce biblioteka t\u0119tni \u017cyciem, b\u0119d\u0105c aktywnym centrum \u017cycia spo\u0142ecznego stolicy.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
MojeKonferencje.pl<\/figcaption><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Przez d\u0142ugi czas Warszawa boryka\u0142a si\u0119 z problemem ograniczonego dost\u0119pu do du\u017cych ksi\u0119gozbior\u00f3w. Najcenniejsze kolekcje znajdowa\u0142y si\u0119 w r\u0119kach prywatnych elit lub w zamkni\u0119tych funduszach uniwersyteckich, pozostaj\u0105c poza zasi\u0119giem przeci\u0119tnego mieszka\u0144ca. W\u0142a\u015bnie w takich realiach narodzi\u0142a si\u0119 idea powo\u0142ania Biblioteki Publicznej m.st. Warszawy, kt\u00f3ra mia\u0142a s\u0142u\u017cy\u0107 nauce, edukacji i og\u00f3lnemu rozwojowi spo\u0142ecze\u0144stwa. Wi\u0119cej na warsaw1.one. […]<\/p>\n","protected":false},"author":406,"featured_media":11170,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[1167],"tags":[6652,6654,6653,6571,6572,6655,6658,6568,6656,6657],"moimportance":[78,81],"motype":[1159],"moformat":[83],"class_list":{"0":"post-11184","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-education","8":"tag-archiwa-w-polsce","9":"tag-biblioteka-publiczna-m-st-warszawy","10":"tag-biuletyn-biblioteki-publicznej","11":"tag-cyfryzacja-archiwow","12":"tag-cyfryzacja-drukow","13":"tag-czytelnia-naukowa","14":"tag-faustyn-czerwijowski","15":"tag-polskie-ksiegozbiory","16":"tag-roczna-szkola-bibliotekarska","17":"tag-towarzystwo-biblioteki-publicznej","18":"moimportance-golovna-novina","19":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatori","20":"motype-eternal","21":"moformat-vlasna"},"modified_by":"Diana Kanishcheva","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11184","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/406"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11184"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11184\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11217,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11184\/revisions\/11217"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11170"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11184"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11184"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11184"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=11184"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=11184"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=11184"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}