{"id":11293,"date":"2026-02-20T11:39:05","date_gmt":"2026-02-20T10:39:05","guid":{"rendered":"https:\/\/warsaw1.one\/?p=11293"},"modified":"2026-02-20T11:50:56","modified_gmt":"2026-02-20T10:50:56","slug":"jak-andrzej-tomaszewski-konserwowal-zabytki-sredniowiecznej-europy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/eternal\/jak-andrzej-tomaszewski-konserwowal-zabytki-sredniowiecznej-europy-11293\/","title":{"rendered":"Jak Andrzej Tomaszewski konserwowa\u0142 zabytki \u015bredniowiecznej Europy"},"content":{"rendered":"\n

Imi\u0119 Andrzeja Tomaszewskiego sta\u0142o si\u0119 symbolem profesjonalnej odpowiedzialno\u015bci w dziele ochrony dziedzictwa kulturowego<\/a>. Jego dzia\u0142alno\u015b\u0107 naukowa i organizacyjna wywar\u0142a znacz\u0105cy wp\u0142yw na kszta\u0142towanie wsp\u00f3\u0142czesnych zasad konserwacji w Europie. Badaj\u0105c \u015bredniowieczne zabytki i opracowuj\u0105c mi\u0119dzynarodowe strategie ochrony dziedzictwa, potrafi\u0142 po\u0142\u0105czy\u0107 historyczn\u0105 g\u0142\u0119bi\u0119 z praktycznym do\u015bwiadczeniem. Dzi\u0119ki temu jego dorobek do dzi\u015b wyznacza standardy pracy z obiektami architektonicznymi. Wi\u0119cej na warsaw1.one<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Architectus<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Edukacja i pierwsze badania Andrzeja Tomaszewskiego<\/h2>\n\n\n\n

Andrzej Tomaszewski urodzi\u0142 si\u0119 26 stycznia 1934 roku w Warszawie. Ju\u017c od m\u0142odych lat wyr\u00f3\u017cnia\u0142 si\u0119 zdolno\u015bciami tw\u00f3rczymi \u2013 tworzy\u0142 ilustracje do szkolnych wydawnictw, a podczas wakacji anga\u017cowa\u0142 si\u0119 w prace konserwatorskie w Pieninach. W 1952 roku rozpocz\u0105\u0142 studia na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej, kt\u00f3re uko\u0144czy\u0142 w 1962 roku. R\u00f3wnolegle, od 1954 roku, studiowa\u0142 histori\u0119 sztuki na Uniwersytecie Warszawskim, gdzie w 1959 roku uzyska\u0142 stopie\u0144 magistra. To unikalne po\u0142\u0105czenie technicznego wykszta\u0142cenia architektonicznego z gruntownym przygotowaniem humanistycznym okaza\u0142o si\u0119 kluczowe dla dalszej kariery m\u0142odego naukowca.<\/p>\n\n\n\n

Profesjonalny wzrost i liderstwo Andrzeja Tomaszewskiego<\/h2>\n\n\n\n

Po rozpocz\u0119ciu pracy na stanowisku asystenta w 1959 roku, kariera akademicka Andrzeja Tomaszewskiego rozwija\u0142a si\u0119 b\u0142yskawicznie. Na pocz\u0105tku lat 70. sta\u0142 si\u0119 jedn\u0105 z kluczowych postaci w strukturalnych przemianach procesu nauczania na Politechnice Warszawskiej. W 1973 roku, maj\u0105c zaledwie 39 lat, obj\u0105\u0142 kierownictwo Katedry Historii Architektury i Sztuki, zostaj\u0105c jej najm\u0142odszym dyrektorem. W tym samym roku jednostka zosta\u0142a zreorganizowana w Instytut Podstaw Rozwoju Architektury, a p\u00f3\u017aniej w Instytut Historii Architektury i Sztuki. Naukowiec kierowa\u0142 tymi transformacjami do 1981 roku, a nast\u0119pnie ponownie sprawowa\u0142 funkcj\u0119 dyrektora w latach 1987\u20131988, po wype\u0142nieniu swoich zobowi\u0105za\u0144 mi\u0119dzynarodowych.<\/p>\n\n\n\n

Dzia\u0142alno\u015b\u0107 dydaktyczna Andrzeja Tomaszewskiego by\u0142a \u015bci\u015ble powi\u0105zana z praktyk\u0105 badania architektury historycznej. Opieraj\u0105c si\u0119 na do\u015bwiadczeniu zdobytym podczas studiowania \u015bredniowiecznych zabytk\u00f3w oraz wykopalisk archeologicznych, m.in. w Wi\u015blicy, opracowa\u0142 programy nauczania \u0142\u0105cz\u0105ce badania terenowe, analiz\u0119 teoretyczn\u0105 i praktyczne metody konserwacji. Pod jego kierunkiem studenci i m\u0142odzi specjali\u015bci opanowywali nie tylko techniczne aspekty renowacji, ale tak\u017ce etyczne zasady zachowania dziedzictwa kulturowego. Aktywnie wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z o\u015brodkami naukowymi, organizowa\u0142 konferencje i wsp\u00f3lne projekty, formuj\u0105c nowe pokolenie ekspert\u00f3w w dziedzinie historii sztuki, archeologii i ochrony zabytk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

W latach 1984\u20131993 Andrzej Tomaszewski piastowa\u0142 jedno z kluczowych stanowisk w ICOMOS \u2013 by\u0142 prezydentem Mi\u0119dzynarodowego Komitetu ds. Szkolenia Konserwator\u00f3w. W latach 1995\u20131999 pe\u0142ni\u0142 obowi\u0105zki Generalnego Konserwatora Zabytk\u00f3w Rzeczypospolitej Polskiej, stoj\u0105c na czele Pa\u0144stwowej S\u0142u\u017cby Ochrony Zabytk\u00f3w. Jednym z najbardziej znacz\u0105cych efekt\u00f3w jego dzia\u0142alno\u015bci by\u0142o rozszerzenie polskiej obecno\u015bci na Li\u015bcie \u015awiatowego Dziedzictwa UNESCO. Dzi\u0119ki jego wytrwa\u0142o\u015bci i pracy dyplomatycznej na List\u0119 wpisano szereg wybitnych obiekt\u00f3w, w tym dwie unikalne protestanckie \u015bwi\u0105tynie: Ko\u015bci\u00f3\u0142 Pokoju w Jaworze oraz Ko\u015bci\u00f3\u0142 Pokoju w \u015awidnicy. Te budowle, wzniesione po wojnie trzydziestoletniej w warunkach surowych ogranicze\u0144 politycznych i religijnych, s\u0105 wyj\u0105tkowymi przyk\u0142adami drewnianej architektury sakralnej.<\/p>\n\n\n\n

Od 1999 roku Andrzej Tomaszewski aktywnie wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z Fundacj\u0105 Romualdo Del Bianco we Florencji, kt\u00f3ra wspiera dialog kulturowy mi\u0119dzy krajami Europy \u015arodkowo-Wschodniej a Zachodem. Jako prezydent Polskiego Komitetu Doradczego Fundacji sprzyja\u0142 rozszerzaniu mi\u0119dzynarodowych kontakt\u00f3w i integracji polskich badaczy z europejsk\u0105 przestrzeni\u0105 naukow\u0105. W ramach tej wsp\u00f3\u0142pracy sta\u0142 na czele Mi\u0119dzynarodowego Komitetu Naukowego ICOMOS ds. Teorii i Filozofii Konserwacji i Restauracji. W latach 2003\u20132009 przewodniczy\u0142 Polskiemu Narodowemu Komitetowi ICOMOS, aktywnie kszta\u0142tuj\u0105c strategi\u0119 ochrony zabytk\u00f3w na poziomie krajowym i wspieraj\u0105c udzia\u0142 Polski w programach mi\u0119dzynarodowych. Andrzej Tomaszewski zmar\u0142 25 pa\u017adziernika 2010 roku w Berlinie.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Architectus<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Uznanie i wk\u0142ad w konserwacj\u0119 dziedzictwa kulturowego<\/h2>\n\n\n\n

Andrzej Tomaszewski by\u0142 uwa\u017cany za jednego z najbardziej wp\u0142ywowych mi\u0119dzynarodowych specjalist\u00f3w w dziedzinie ochrony dziedzictwa. Jego dzia\u0142alno\u015b\u0107 naukowa i praktyczna obejmowa\u0142a badania architektury \u015bredniowiecznej nie tylko w Polsce, ale tak\u017ce na W\u0119grzech, w Belgii, Niemczech, Francji czy W\u0142oszech. By\u0142 autorem lub inicjatorem nowatorskich program\u00f3w restauracji i rewitalizacji licznych zabytk\u00f3w, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych znalaz\u0142y si\u0119 kolegiaty w Wi\u015blicy i Opatowie, rzymska willa i roma\u0144skie ko\u015bcio\u0142y w Tali\u00e1nd\u00f6r\u00f6gd, a tak\u017ce zamki Nicastro i Amendolea Vecchia. Jego autorstwa jest ponad 300 prac naukowych po\u015bwi\u0119conych metodologii renowacji, mi\u0119dzynarodowym strategiom ochrony dziedzictwa oraz filozofii autentyczno\u015bci w r\u00f3\u017cnych kulturach. Stworzona przez niego koncepcja \u201ehumanizacji\u201d edukacji technicznej oraz dialogu mi\u0119dzynarodowego sta\u0142a si\u0119 fundamentem nowoczesnego, interdyscyplinarnego podej\u015bcia do dziedzictwa kulturowego.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Architectus<\/figcaption><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Imi\u0119 Andrzeja Tomaszewskiego sta\u0142o si\u0119 symbolem profesjonalnej odpowiedzialno\u015bci w dziele ochrony dziedzictwa kulturowego. Jego dzia\u0142alno\u015b\u0107 naukowa i organizacyjna wywar\u0142a znacz\u0105cy wp\u0142yw na kszta\u0142towanie wsp\u00f3\u0142czesnych zasad konserwacji w Europie. Badaj\u0105c \u015bredniowieczne zabytki i opracowuj\u0105c mi\u0119dzynarodowe strategie ochrony dziedzictwa, potrafi\u0142 po\u0142\u0105czy\u0107 historyczn\u0105 g\u0142\u0119bi\u0119 z praktycznym do\u015bwiadczeniem. Dzi\u0119ki temu jego dorobek do dzi\u015b wyznacza standardy pracy z obiektami […]<\/p>\n","protected":false},"author":406,"featured_media":11272,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[1167],"tags":[6738,6739,6743,6737,6740,6741,3416,6744,3421,6742],"moimportance":[78,81],"motype":[1159],"moformat":[3789],"class_list":{"0":"post-11293","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-education","8":"tag-andrzej-tomaszewski","9":"tag-archeolodzy-z-warszawy","10":"tag-historycy-sztuki-z-warszawy","11":"tag-icomos-3","13":"tag-konserwacja-dziedzictwa-kulturowego","14":"tag-politechnika-warszawska","15":"tag-unesco","16":"tag-uniwersytet-warszawski","17":"tag-urbanisci-z-warszawy","18":"moimportance-golovna-novina","19":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatori","20":"motype-eternal","21":"moformat-3789"},"modified_by":"Diana Kanishcheva","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11293","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/406"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11293"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11293\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11304,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11293\/revisions\/11304"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11272"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11293"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11293"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11293"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=11293"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=11293"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=11293"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}