{"id":2564,"date":"2022-06-13T13:52:34","date_gmt":"2022-06-13T11:52:34","guid":{"rendered":"https:\/\/warsaw1.one\/?p=2564"},"modified":"2022-11-30T16:20:34","modified_gmt":"2022-11-30T15:20:34","slug":"historia-handlu-w-warszawie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/eternal\/historia-handlu-w-warszawie-2564\/","title":{"rendered":"Historia handlu w Warszawie"},"content":{"rendered":"\n<p>Trudno sobie wyobrazi\u0107 nasze \u017cycie, histori\u0119 i rozw\u00f3j bez handlu. Handel by\u0142 uwa\u017cany za d\u017awig progresu od czas\u00f3w staro\u017cytnych. I nie jest to zaskakuj\u0105ce, poniewa\u017c handel odgrywa bardzo wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w rozwoju kraju i miasta. Handel to nie tylko wymiana towar\u00f3w. Jest to odr\u0119bna ga\u0142\u0105\u017a kultury, kt\u00f3ra ma ciekaw\u0105 histori\u0119 i jest wa\u017cn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 naszego \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n<p>Kim byli pierwsi handlarzy w Warszawie? Jak rozwija\u0142 si\u0119 handel w stolicy Polski? Jak wygl\u0105da\u0142y lokalne targowiska i sklepy? Odpowiedzi na te pytania znajdziesz w naszym artykule na <a href=\"https:\/\/warsaw1.one\/\">warsaw1.one<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_74 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a2e3222693c1\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a2e3222693c1\"  aria-label=\"Toggle\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/eternal\/historia-handlu-w-warszawie-2564\/#Handel_w_okresie_miedzywojennym\" >Handel w okresie mi\u0119dzywojennym<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/eternal\/historia-handlu-w-warszawie-2564\/#Pierwsze_promocje_i_wyprzedaze_jak_handlowcy_budowali_relacje_z_klientami\" >Pierwsze promocje i wyprzeda\u017ce: jak handlowcy budowali relacje z klientami?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/eternal\/historia-handlu-w-warszawie-2564\/#Jak_pojawil_sie_czarny_rynek_w_Warszawie\" >Jak pojawi\u0142 si\u0119 czarny rynek w Warszawie?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/eternal\/historia-handlu-w-warszawie-2564\/#Handel_w_Warszawie_w_okresie_powojennym\" >Handel w Warszawie w okresie powojennym<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Handel_w_okresie_miedzywojennym\"><\/span>Handel w okresie mi\u0119dzywojennym<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"600\" height=\"445\" src=\"https:\/\/cdn.warsaw1.one\/wp-content\/uploads\/sites\/32\/2022\/11\/image-8.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-2565\" srcset=\"https:\/\/cdn.warsaw1.one\/wp-content\/uploads\/sites\/32\/2022\/11\/image-8.png 600w, https:\/\/cdn.warsaw1.one\/wp-content\/uploads\/sites\/32\/2022\/11\/image-8-300x223.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Okres mi\u0119dzywojenny w Polsce, kt\u00f3ry si\u0119ga lat 1918-1938, charakteryzowa\u0142 si\u0119 upadkiem i stagnacj\u0105 handlu. W Warszawie nie by\u0142o bogatego asortymentu, p\u00f3\u0142ki na targach iw sklepach by\u0142y puste. Za 50 groszy mo\u017cna by\u0142o kupi\u0107 jeden chleb lub dwa litry mleka. Po I wojnie \u015bwiatowej ub\u00f3stwo w\u015br\u00f3d ludno\u015bci by\u0142o na przera\u017caj\u0105cym poziomie: prawie co drugi Polak nie m\u00f3g\u0142 sobie pozwoli\u0107 na zakup pe\u0142nego pakietu spo\u017cywczego. W zwi\u0105zku z tym handlarze nie mieli popytu i towar\u00f3w, z kt\u00f3rych mogliby zarobi\u0107 na \u017cycie.<\/p>\n\n\n\n<p>Sytuacja handlowa pogorszy\u0142a si\u0119. Rzemie\u015blnicy i kupcy w Warszawie byli g\u0142\u00f3wnie przedstawicielami innych narodowo\u015bci. Sklepy i targi znacznie r\u00f3\u017cni\u0142y si\u0119 od wsp\u00f3\u0142czesnych. Sklepy jubilerskie i obuwnicze cieszy\u0142y si\u0119 najwi\u0119kszym popytem w Warszawie na pocz\u0105tku XX wieku. Mia\u0142y atrakcyjny wygl\u0105d, du\u017cy asortyment towar\u00f3w, a ich w\u0142a\u015bciciele byli profesjonalistami w handlu. Na peryferiach Warszawy sytuacja by\u0142a znacznie gorsza: sklepy by\u0142y ma\u0142e i zaniedbane. Kupowanie \u017cywno\u015bci w takich miejscach by\u0142o niebezpieczne dla zdrowia.<\/p>\n\n\n\n<p>Na sklepowych p\u00f3\u0142kach znajdowa\u0142y si\u0119 wy\u0142\u0105cznie produkty produkcji krajowej. Towar\u00f3w importowanych by\u0142o niewiele. Handel w okresie mi\u0119dzywojennym koncentrowa\u0142 si\u0119 generalnie na sprzeda\u017cy artyku\u0142\u00f3w pierwszej potrzeby: \u017cywno\u015bci, odzie\u017cy i artyku\u0142\u00f3w higienicznych.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Pierwsze_promocje_i_wyprzedaze_jak_handlowcy_budowali_relacje_z_klientami\"><\/span>Pierwsze promocje i wyprzeda\u017ce: jak handlowcy budowali relacje z klientami?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"750\" height=\"500\" src=\"https:\/\/cdn.warsaw1.one\/wp-content\/uploads\/sites\/32\/2022\/11\/image-9.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-2568\" srcset=\"https:\/\/cdn.warsaw1.one\/wp-content\/uploads\/sites\/32\/2022\/11\/image-9.png 750w, https:\/\/cdn.warsaw1.one\/wp-content\/uploads\/sites\/32\/2022\/11\/image-9-300x200.png 300w, https:\/\/cdn.warsaw1.one\/wp-content\/uploads\/sites\/32\/2022\/11\/image-9-696x464.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 750px) 100vw, 750px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Mimo kryzysu handlowego i stagnacji gospodarczej handlowcy dobrze wiedzieli, jak sprzeda\u0107 i zainteresowa\u0107 potencjalnych klient\u00f3w. W okresie mi\u0119dzywojennym popularn\u0105 fraz\u0105 by\u0142o \u201eNasz Klient, nasz Pan\u201d. Na ulicach Warszawy cz\u0119sto mo\u017cna by\u0142o us\u0142ysze\u0107 zalecenie: \u201eNie otwieraj sklepu, je\u015bli nie potrafisz si\u0119 u\u015bmiecha\u0107\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Sprzedawcy zacz\u0119li regularnie organizowa\u0107 r\u00f3\u017cne promocje, wyprzeda\u017ce, rabaty i przyjemne bonusy dla kupuj\u0105cych. W samym sercu Warszawy wiele sklep\u00f3w praktykowa\u0142o organizowanie degustacji, kt\u00f3re od samego pocz\u0105tku zosta\u0142y docenione przez okolicznych mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>W ten spos\u00f3b handel w Warszawie cho\u0107 w powolnym tempie, ale si\u0119 rozwija\u0142. W tym czasie zaw\u00f3d sprzedawcy by\u0142 uwa\u017cany za do\u015b\u0107 presti\u017cowy. W okresie mi\u0119dzywojennym pojawi\u0142y si\u0119 specjalne poradniki dla handlowc\u00f3w, kt\u00f3re pomaga\u0142y im prawid\u0142owo i korzystnie zarz\u0105dza\u0107 sprzeda\u017c\u0105.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Jak_pojawil_sie_czarny_rynek_w_Warszawie\"><\/span>Jak pojawi\u0142 si\u0119 czarny rynek w Warszawie?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"457\" src=\"https:\/\/cdn.warsaw1.one\/wp-content\/uploads\/sites\/32\/2022\/11\/image-10.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-2571\" srcset=\"https:\/\/cdn.warsaw1.one\/wp-content\/uploads\/sites\/32\/2022\/11\/image-10.png 640w, https:\/\/cdn.warsaw1.one\/wp-content\/uploads\/sites\/32\/2022\/11\/image-10-300x214.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Czarny rynek w Warszawie pojawi\u0142 si\u0119 w czasie okupacji stolicy przez Niemc\u00f3w (1939-1945). W tym okresie produkty mo\u017cna by\u0142o kupowa\u0107 tylko za pomoc\u0105 specjalnych kart. Polacy mogli kupi\u0107 dziennie \u017cywno\u015b\u0107 o warto\u015bci tylko 400-600 kalorii. Jest to katastrofalnie niewystarczaj\u0105ce do normalnego \u017cycia: takie niedo\u017cywienie cz\u0119sto prowadzi\u0142o do \u015bmierci i problem\u00f3w zdrowotnych.<\/p>\n\n\n\n<p>Chleb sprzedawany w czasie okupacji by\u0142 niesmaczny, kruchy, a nawet szkodliwy, poniewa\u017c by\u0142 zrobionych z r\u00f3\u017cnych dodatk\u00f3w. Inne pokarmy, zw\u0142aszcza s\u0142odycze, nie nadawa\u0142y si\u0119 nawet do spo\u017cycia. Bardzo szybko olej znikn\u0105\u0142 ze sklepowych p\u00f3\u0142ek, a zamiast oleju pojawi\u0142a si\u0119 margaryna. Cukru i m\u0105ki by\u0142o wystarczaj\u0105co, ale nie ka\u017cdy m\u00f3g\u0142 sobie pozwoli\u0107 na te produkty nawet w minimalnych ilo\u015bciach. Mi\u0119so w Warszawie by\u0142o dost\u0119pne wy\u0142\u0105cznie dla Niemc\u00f3w, sprzedawano je w okre\u015blonych godzinach na targowiskach.<\/p>\n\n\n\n<p>Jedyn\u0105 mo\u017cliwo\u015bci\u0105 wygodnego \u017cycia i normalnego od\u017cywiania si\u0119 mieszka\u0144c\u00f3w Warszawy by\u0142o stworzenie czarnego rynku, kt\u00f3ry szybko si\u0119 rozwija\u0142. Cz\u0119sto za robocizn\u0119 mo\u017cna by\u0142o kupi\u0107 okre\u015blone towary, w\u00f3dk\u0119, ubrania, naczynia itp. Mieszka\u0144cy okolicznych wsi cz\u0119sto przywozili do stolicy domowe wyroby i wymieniali je na ubrania. W tym czasie w Warszawie nielegalnie sprzedawa\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w\u0119giel i drewno.<\/p>\n\n\n\n<p>Czarny rynek w czasie okupacji by\u0142 niezwykle niebezpieczny. Cz\u0119sto takich handlarzy rozstrzeliwano na miejscu, wysy\u0142ano do oboz\u00f3w koncentracyjnych lub na posterunki policji. Mimo to rozw\u00f3j czarnego rynku w Warszawie uratowa\u0142 \u017cycie wielu okolicznym mieszka\u0144com, kt\u00f3rzy umierali z braku jedzenia i innych niezb\u0119dnych towar\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Handel znacznie os\u0142ab\u0142 w czasie wojny: liczba targowisk, sklep\u00f3w i firm bardzo spad\u0142a. Niemcy zlikwidowali prawie ca\u0142y maj\u0105tek \u017cydowski, a wi\u0119kszo\u015b\u0107 fabryk zosta\u0142a okradziona. Wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce ju\u017c nic nie uratuje sytuacji handlowej w stolicy Polski.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Handel_w_Warszawie_w_okresie_powojennym\"><\/span>Handel w Warszawie w okresie powojennym<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"278\" height=\"181\" src=\"https:\/\/cdn.warsaw1.one\/wp-content\/uploads\/sites\/32\/2022\/11\/image-11.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-2574\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>Po zako\u0144czeniu wojny handel nie odrodzi\u0142 si\u0119 od razu. Stagnacja trwa\u0142a d\u0142ugo. Bezpo\u015brednio po okupacji zwyk\u0142ych handlowc\u00f3w zast\u0105pili rabusie, b\u0119d\u0105cy w\u0142a\u015bcicielami sklep\u00f3w lub targowisk. W\u00f3wczas Polska rozpocz\u0119\u0142a aktywn\u0105 prac\u0119 nad importem niezb\u0119dnych towar\u00f3w. Dopiero kilka lat po okupacji ceny w Warszawie zacz\u0119\u0142y si\u0119 normalizowa\u0107, pojawi\u0142a si\u0119 wystarczaj\u0105ca ilo\u015b\u0107 \u017cywno\u015bci, \u015brodk\u00f3w higieny i nie tylko.<\/p>\n\n\n\n<p>Grabie\u017c by\u0142a w\u00f3wczas surowo karana: w\u0142a\u015bcicieli sklep\u00f3w, kt\u00f3rzy znacznie zawy\u017cali ceny towar\u00f3w, proponowali niekorzystne warunki zakupu, karano grzywn\u0105 a\u017c do bankructwa i wysy\u0142ano do kolonii karnych. Dopiero w 1950 r. handel prywatny zosta\u0142 w Warszawie ca\u0142kowicie zlikwidowany. Pozwoli\u0142o to pozby\u0107 si\u0119 problemu grabie\u017cy, ale decyzja ta odbi\u0142a si\u0119 negatywnie na gospodarce pa\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n<p>Zamiast prywatnych przedsi\u0119biorstw przybyli komuni\u015bci z kosmicznymi cenami hurtowymi. W Warszawie i okolicach pojawi\u0142y si\u0119 galerie, w kt\u00f3rych mo\u017cna by\u0142o kupi\u0107 wszystkie produkty na okre\u015blone potrzeby. Handel w Warszawie rozwija\u0142 si\u0119 stopniowo i powoli, dopiero kilkadziesi\u0105t lat p\u00f3\u017aniej rynek polski zacz\u0105\u0142 rozkwita\u0107 iw pe\u0142ni zaspokaja\u0107 potrzeby obywateli.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Trudno sobie wyobrazi\u0107 nasze \u017cycie, histori\u0119 i rozw\u00f3j bez handlu. Handel by\u0142 uwa\u017cany za d\u017awig progresu od czas\u00f3w staro\u017cytnych. I nie jest to zaskakuj\u0105ce, poniewa\u017c handel odgrywa bardzo wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w rozwoju kraju i miasta. Handel to nie tylko wymiana towar\u00f3w. Jest to odr\u0119bna ga\u0142\u0105\u017a kultury, kt\u00f3ra ma ciekaw\u0105 histori\u0119 i jest wa\u017cn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 naszego [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":306,"featured_media":2153,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[1165],"tags":[2596,2599,2588,2594,2587,2595,2592,2589,2597,2590,2601,2602,2598,2593,2591,2600],"moimportance":[81],"motype":[1159],"moformat":[93],"class_list":{"0":"post-2564","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-business","8":"tag-ciekawostki-o-warszawie","9":"tag-gdzie-produkty-zostaly-zakupione","10":"tag-handlu-w-warszawie","11":"tag-historia-handlu-w-sklepach","12":"tag-historia-handlu-w-warszawie","13":"tag-historia-pierwszych-sklepow-w-warszawie","14":"tag-historia-warszawskich-rynkow","15":"tag-jak-handlowano-w-warszawie","16":"tag-jak-wygladala-warszawa","17":"tag-pierwsze-sklepy","18":"tag-rozwoj-biznesu","19":"tag-rozwoj-rynkow-w-warszawie","20":"tag-rozwoj-warszawy","21":"tag-rynki-warszawskie","22":"tag-sklepy-w-warszawie","23":"tag-warszawscy-biznesmeni","24":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatori","25":"motype-eternal","26":"moformat-longrid-korotka"},"modified_by":"Iryna Semerenko","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2564","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/306"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2564"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2564\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2577,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2564\/revisions\/2577"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2153"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2564"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2564"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2564"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=2564"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=2564"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=2564"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}