{"id":3066,"date":"2022-09-08T11:36:07","date_gmt":"2022-09-08T09:36:07","guid":{"rendered":"https:\/\/warsaw1.one\/?p=3066"},"modified":"2023-02-28T20:34:35","modified_gmt":"2023-02-28T19:34:35","slug":"historia-edukacji-kobiet-w-warszawie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/eternal\/historia-edukacji-kobiet-w-warszawie-3066\/","title":{"rendered":"Historia edukacji kobiet w Warszawie"},"content":{"rendered":"\n

Przez wiele stuleci z rz\u0119du prawie nikt nie wyobra\u017ca\u0142 sobie kobiety jako naukowca, edukacja dla p\u0142ci pi\u0119knej by\u0142a uwa\u017cana za niepotrzebn\u0105. O wiele wa\u017cniejsze jest dobre wychowanie, uprzejmo\u015b\u0107, umiej\u0119tno\u015b\u0107 prowadzenia domu i opieki nad dzie\u0107mi. Zanim dziewcz\u0119ta w szkolnej \u0142awce przesta\u0142y kogo\u015b zaskakiwa\u0107, przysz\u0142e \u017cony i matki uczy\u0142y si\u0119 szy\u0107, gotowa\u0107 i podoba\u0107 si\u0119 m\u0119\u017cczyznom. O edukacji kobiet w Polsce zacz\u0119li dyskutowa\u0107 ju\u017c w epoce O\u015bwiecenia, kiedy pogl\u0105dy pedagogiczne Europejczyk\u00f3w kszta\u0142towa\u0142y si\u0119 pod wp\u0142ywem prac Fran\u00e7ois F\u00e9nelona i Jean-Jacquesa Rousseau. Historia edukacji kobiet w Warszawie mia\u0142a do\u015b\u0107 ciernist\u0105 i bogat\u0105 drog\u0119, pisze warsaw1.one<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Pogl\u0105dy dzia\u0142aczy O\u015bwiecenia i pocz\u0105tek rozwoju edukacji kobiet w stolicy<\/h2>\n\n\n\n

W latach O\u015bwiecenia wielu \u015bwiatowych filozof\u00f3w, pisarzy i duchownych uwa\u017ca\u0142o, \u017ce kobieta powinna by\u0107 pokorna, uleg\u0142a i mie\u0107 praktyczn\u0105 wiedz\u0119, kt\u00f3ra pomo\u017ce jej w prowadzeniu gospodarstwa. Fran\u00e7ois F\u00e9nelon, pisarz i ksi\u0105dz, by\u0142 przekonany, \u017ce m\u0142ode dziewczyny powinny uczy\u0107 si\u0119 tylko w domu. W tej pozycji by\u0142 wspierany przez angielskiego filozofa Johna Locke’a. Wielkim zwolennikiem idei F\u00e9nelona by\u0142 r\u00f3wnie\u017c Ignacy Krasicki, kt\u00f3ry dostosowuj\u0105c do warszawskiego wydania „Monitor” – angielski numer edukacyjny czasopisma, ca\u0142kowicie pomin\u0105\u0142 fragment o znaczeniu rozwoju u kobiet zdolno\u015bci umys\u0142owych, ale du\u017c\u0105 uwag\u0119 po\u015bwi\u0119ci\u0142 prowadzeniu prac domowych.<\/p>\n\n\n\n

Rewolucj\u0119 w edukacji kobiet w Warszawie i poza ni\u0105 dokona\u0142 ksi\u0105\u017c\u0119 Adam Czartoryski, kt\u00f3ry popiera\u0142 niezbyt powszechne przekonanie, \u017ce kobiety i m\u0119\u017cczy\u017ani maj\u0105 takie same zdolno\u015bci intelektualne. Uznawa\u0142, \u017ce ka\u017cda kobieta powinna by\u0107 porz\u0105dn\u0105 obywatelk\u0105, \u017con\u0105 i matk\u0105, a tak\u017ce zna\u0107 j\u0119zyk polski, histori\u0119 i tradycje swojego narodu.<\/p>\n\n\n\n

Czartoryski zapewni\u0142, \u017ce problem z edukacj\u0105 kobiet zacz\u0105\u0142 by\u0107 rozwi\u0105zywany na szczeblu pa\u0144stwowym. Du\u017cym wk\u0142adem ksi\u0119cia by\u0142a organizacja dzia\u0142alno\u015bci pensjonat\u00f3w dla m\u0142odych ludzi obu p\u0142ci. Wiek uczni\u00f3w, kt\u00f3rzy ucz\u0119szczali do pensjonat\u00f3w wynosi\u0142 od 6 do 16 lat, a limit os\u00f3b w klasie w Warszawie nie m\u00f3g\u0142 przekracza\u0107 10 os\u00f3b (i nie wi\u0119cej ni\u017c 12 os\u00f3b poza stolic\u0105). Nauka w pensjonacie by\u0142a p\u0142atna i koniecznie ch\u0142opcy musieli uczy\u0107 si\u0119 osobno. Program nauczania sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z j\u0119zyk\u00f3w obcych (francuskiego i niemieckiego), historii, ta\u0144ca, arytmetyki i muzyki. Takie instytucje istnia\u0142y prawie do po\u0142owy XIX wieku.<\/p>\n\n\n\n

Wspomnienia wychowank\u00f3w o organizacji nauki<\/h3>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Warszawska pisarka i dzia\u0142aczka spo\u0142eczna Helena Dunin\u00f3wna w m\u0142odo\u015bci studiowa\u0142a w jednym ze sto\u0142ecznych pensjonat\u00f3w dla dziewcz\u0105t i wspomina\u0142a, \u017ce w plac\u00f3wkach o\u015bwiatowych nauczyciele byli bardzo surowi w kwestii ubioru. Nawet niewielki pokaz fantazji w stroju by\u0142 zabroniony. W\u0142osy te\u017c mia\u0142y by\u0107 zebrane w warkocze i g\u0142adko zaczesane.<\/p>\n\n\n\n

W okresie Ksi\u0119stwa Warszawskiego w szko\u0142ach \u017ce\u0144skich poszerzono program nauczania i dodano podstawy astronomii, kaligrafi\u0119 i epistolografi\u0119, wprowadzenie do rolnictwa, wychowanie dzieci i lekcj\u0119 dobrych manier. W bibliotece przy plac\u00f3wce opr\u00f3cz literatury polskiej znajdowa\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c literatura francuska i niemiecka, m.in. dzie\u0142a Krasickiego, Moliera, Racine’a, Corneille’a oraz publikacje pedagogiczne F\u00e9nelona. Romanse by\u0142y zabronione, a ka\u017cda lekcja historii zaczyna\u0142a si\u0119 od czytania Pisma \u015awi\u0119tego.<\/p>\n\n\n\n

W Warszawie takich plac\u00f3wek by\u0142o najwi\u0119cej w ca\u0142ym kraju – ponad dziesi\u0119\u0107. Dyrektorzy pensjonat\u00f3w uwa\u017cnie podchodzili do wyboru nauczycieli, dbali o patriotyczn\u0105 i przyjazn\u0105 atmosfer\u0119 w plac\u00f3wkach. Utworzenie tych pensjonat\u00f3w by\u0142o zdecydowanym krokiem kobiet w kierunku wolno\u015bci od stereotyp\u00f3w, chocia\u017c prawo do zapewnienia p\u0142ci pi\u0119knej szkolnictwa wy\u017cszego by\u0142o jeszcze daleko. Studentkami warszawianki mog\u0142y zosta\u0107 dopiero po odzyskaniu przez Polsk\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Przez wiele stuleci z rz\u0119du prawie nikt nie wyobra\u017ca\u0142 sobie kobiety jako naukowca, edukacja dla p\u0142ci pi\u0119knej by\u0142a uwa\u017cana za niepotrzebn\u0105. O wiele wa\u017cniejsze jest dobre wychowanie, uprzejmo\u015b\u0107, umiej\u0119tno\u015b\u0107 prowadzenia domu i opieki nad dzie\u0107mi. Zanim dziewcz\u0119ta w szkolnej \u0142awce przesta\u0142y kogo\u015b zaskakiwa\u0107, przysz\u0142e \u017cony i matki uczy\u0142y si\u0119 szy\u0107, gotowa\u0107 i podoba\u0107 si\u0119 m\u0119\u017cczyznom. […]<\/p>\n","protected":false},"author":319,"featured_media":2237,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[1167],"tags":[3090,3082,3083,3081,3091,3085,3086,3084,3088,3089,3087],"moimportance":[81],"motype":[1159],"moformat":[83],"class_list":{"0":"post-3066","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-education","8":"tag-ciekawostki-o-edukacji","9":"tag-historia-edukacji","10":"tag-historia-edukacji-kobiet","11":"tag-historia-edukacji-kobiet-w-warszawie","12":"tag-instytucje-edukacyjne","13":"tag-poczatek-rozwoju-edukacji-kobiet-w-stolicy","14":"tag-poglady-dzialaczy-oswiecenia","15":"tag-poglady-dzialaczy-oswiecenia-i-poczatek-rozwoju-edukacji-kobiet-w-stolicy","16":"tag-rozwoj-edukacji","17":"tag-rozwoj-edukacji-kobiet","18":"tag-wspomnienia-wychowankow-o-organizacji-nauki","19":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatori","20":"motype-eternal","21":"moformat-vlasna"},"modified_by":"Iryna Semerenko","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3066","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/319"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3066"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3066\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3070,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3066\/revisions\/3070"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2237"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3066"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3066"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3066"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=3066"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=3066"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=3066"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}