{"id":3071,"date":"2022-09-08T11:30:06","date_gmt":"2022-09-08T09:30:06","guid":{"rendered":"https:\/\/warsaw1.one\/?p=3071"},"modified":"2023-02-28T20:39:32","modified_gmt":"2023-02-28T19:39:32","slug":"biochemik-czarodziej-wybitny-naukowiec-z-warszawy-kazimierz-funk","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/eternal\/biochemik-czarodziej-wybitny-naukowiec-z-warszawy-kazimierz-funk-3071\/","title":{"rendered":"Biochemik-czarodziej: wybitny naukowiec z Warszawy Kazimierz Funk"},"content":{"rendered":"\n

Warszawa pami\u0119ta wiele historii wybitnych naukowc\u00f3w, kt\u00f3rzy wnie\u015bli ogromny wk\u0142ad w rozw\u00f3j stolicy i pozostawili po sobie wa\u017cne odkrycia. Jednym z takich naukowc\u00f3w by\u0142 Kazimierz Funk \u2013 to on wprowadzi\u0142 do terminologii naukowej poj\u0119cie „witamin”, wynalaz\u0142 lek, kt\u00f3ry leczy choroby beri-beri i spopularyzowa\u0142 ide\u0119 prawid\u0142owego od\u017cywiania. Medycyna by\u0142a jego \u017cyciem, bo urodzi\u0142 si\u0119 znany warszawiak w rodzinie lekarzy. Kazimierz Funk mia\u0142 wiele trudno\u015bci na drodze do sukcesu, co\u015b z jego osi\u0105gni\u0119\u0107 na zawsze przesz\u0142o do historii nauki, a co\u015b pozosta\u0142o nieocenione, pisze warsaw1.one<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Najwa\u017cniejsze fakty z biografii naukowca<\/h2>\n\n\n\n

Kazimierz Funk urodzi\u0142 si\u0119 23 lutego 1884 roku w Warszawie. Jest synem lekarzy i od najm\u0142odszych lat cierpia\u0142 na dysplazj\u0119 stawu biodrowego. W tym celu facet zosta\u0142 wys\u0142any na leczenie do Niemiec, a podczas rekonwalescencji uda\u0142o mu si\u0119 doskonale opanowa\u0107 j\u0119zyk niemiecki i nauczy\u0107 si\u0119 wielu nowych rzeczy. W szpitalu przysz\u0142y naukowiec po\u015bwi\u0119ci\u0142 wiele czasu na nauk\u0119. Przynios\u0142o to Kazimierzowi dobry wynik i po powrocie do Warszawy z powodzeniem zdaje egzaminy wst\u0119pne do gimnazjum. Mia\u0142 wtedy 16 lat.<\/p>\n\n\n\n

Jesieni\u0105 1900 roku Funk wyje\u017cd\u017ca do Szwajcarii, gdzie na Uniwersytecie Genewskim studiuje biologi\u0119, a nast\u0119pnie kontynuuje studia na Uniwersytecie w Bernie, kt\u00f3re uko\u0144czy\u0142 w 1904. W tamtych latach na Kazimierza Funka czeka jego pierwsze odkrycie \u2013 pod kierunkiem prof. Stanis\u0142awa Kostaneckiego przeprowadzi\u0142 badania hormon\u00f3w i trafnie opisa\u0142 estrogen. W wieku 20 lat Kazimierz uzyskuje stopie\u0144 doktora.<\/p>\n\n\n\n

Od 1904 do 1906 roku Kazimierz sp\u0119dzi\u0142 w Pary\u017cu, pracuj\u0105c w Instytucie Pasteura. P\u00f3\u017aniej w Londynie naukowiec dokona\u0142 wa\u017cnego odkrycia, poniewa\u017c zgodnie z wynikami diety ps\u00f3w, kt\u00f3r\u0105 przeprowadzi\u0142, odkry\u0142, \u017ce opr\u00f3cz bia\u0142ek, w\u0119glowodan\u00f3w i t\u0142uszcz\u00f3w w \u017cywno\u015bci znajduje si\u0119 wiele r\u00f3\u017cnych substancji.<\/p>\n\n\n\n

Dzia\u0142alno\u015b\u0107 naukowa i osi\u0105gni\u0119cia Kazimierza Funka<\/h3>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Podczas gdy Kazimierz w Londynie pracowa\u0142 w Instytucie Listera, na wyspie Jawa wybucha tropikalna choroba beri-beri. Podejrzenia co do przyczyny choroby padaj\u0105 na oczyszczony ry\u017c, poniewa\u017c by\u0142 to g\u0142\u00f3wny posi\u0142ek pacjent\u00f3w. Jednak Funk rozwija\u0142 t\u0119 teori\u0119, zamiast tego wyizolowa\u0142 z otr\u0119b\u00f3w ry\u017cowych nieznan\u0105 substancj\u0119, kt\u00f3r\u0105 nazwa\u0142 „witamin\u0105” (\u0142ac. Vita-\u017cycie). To w\u0142a\u015bnie ten lek pom\u00f3g\u0142 w leczeniu beri-beri.<\/p>\n\n\n\n

W 1914 roku warszawiak opublikowa\u0142 w Niemczech swoj\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 Die Vitamine, w kt\u00f3rej Funk bada\u0142 szkorbut, pelagr\u0119, krzywic\u0119 i inne choroby wynikaj\u0105ce z niedobor\u00f3w witamin i zaproponowa\u0142 dla nich termin „awitaminoza”.<\/p>\n\n\n\n

Na pocz\u0105tku 1915 roku Kazimierz wraz z \u017con\u0105 przeprowadza si\u0119 do Nowego Jorku i zajmuje stanowisko w jednym z laboratori\u00f3w badawczych, jednak niestabilne wynagrodzenie, prymitywne warunki pracy i z\u0142y stan zdrowia zmuszaj\u0105 naukowca do zmiany miejsca pracy. Od 1917 pracuje w firmie farmaceutycznej „Metz and Company”. Tam Funk mia\u0142 wiele osi\u0105gni\u0119\u0107 zawodowych: udoskonali\u0142 lek na ki\u0142\u0119, wypu\u015bci\u0142 koncentrat witaminowy z w\u0105troby dorsza, uruchomi\u0142 produkcj\u0119 syntetycznej adrenaliny.<\/p>\n\n\n\n

W 1923 Kazimierz Funk wraz z \u017con\u0105 i synem powr\u00f3ci\u0142 do niepodleg\u0142ej ju\u017c Warszawy. W stolicy naukowiec zajmuje stanowisko kierownika Zak\u0142adu Biochemii w Pa\u0144stwowym Zak\u0142adzie Higieny. Badania z Instytutu przewidywa\u0142y podr\u00f3\u017ce po Polsce, podczas kt\u00f3rych Kazimierz zachorowa\u0142 na zapalenie p\u0142uc. Uda\u0142o mu si\u0119 jednak szybko wyzdrowie\u0107 i przed\u0142u\u017cy\u0107 kontrakt z Instytutem.<\/p>\n\n\n\n

Wybitny warszawiak by\u0142 czterokrotnie nominowany do Nagrody Nobla, ale pozosta\u0142 w cieniu swoich konkurent\u00f3w. Po wybuchu II wojny \u015bwiatowej Funk przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Nowego Jorku, gdzie zmar\u0142 w wieku 83 lat na raka. Na znak pami\u0119ci naukowca Polski Instytut Naukowy w Ameryce wr\u0119cza corocznie nagrod\u0119 im. Kazimierza Funka.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Warszawa pami\u0119ta wiele historii wybitnych naukowc\u00f3w, kt\u00f3rzy wnie\u015bli ogromny wk\u0142ad w rozw\u00f3j stolicy i pozostawili po sobie wa\u017cne odkrycia. Jednym z takich naukowc\u00f3w by\u0142 Kazimierz Funk \u2013 to on wprowadzi\u0142 do terminologii naukowej poj\u0119cie „witamin”, wynalaz\u0142 lek, kt\u00f3ry leczy choroby beri-beri i spopularyzowa\u0142 ide\u0119 prawid\u0142owego od\u017cywiania. Medycyna by\u0142a jego \u017cyciem, bo urodzi\u0142 si\u0119 znany warszawiak […]<\/p>\n","protected":false},"author":319,"featured_media":2228,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[1167],"tags":[3092,3100,3096,3098,3094,3095,3097,3088,3093,3099],"moimportance":[81],"motype":[1159],"moformat":[83],"class_list":{"0":"post-3071","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-education","8":"tag-biochemik-czarodziej-wybitny-naukowiec-z-warszawy-kazimierz-funk","9":"tag-biografia-slynnego-naukowca","10":"tag-dzialalnosc-naukowa-i-osiagniecia-kazimierza-funka","11":"tag-dzieje-uczonych-w-warszawie","12":"tag-kazimierz-funk","13":"tag-najwazniejsze-fakty-z-biografii-naukowca","14":"tag-naukowcow-w-warszawie","15":"tag-rozwoj-edukacji","16":"tag-wybitny-naukowiec-z-warszawy-kazimierz-funk","17":"tag-znani-naukowcy-z-warszawy","18":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatori","19":"motype-eternal","20":"moformat-vlasna"},"modified_by":"Iryna Semerenko","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3071","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/319"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3071"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3071\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3075,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3071\/revisions\/3075"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2228"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3071"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3071"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3071"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=3071"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=3071"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=3071"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}