{"id":4239,"date":"2024-03-13T23:57:04","date_gmt":"2024-03-13T22:57:04","guid":{"rendered":"https:\/\/warsaw1.one\/?p=4239"},"modified":"2024-03-30T01:39:57","modified_gmt":"2024-03-30T00:39:57","slug":"fenomen-uniwersytetu-latajacego-w-warszawie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/eternal\/fenomen-uniwersytetu-latajacego-w-warszawie-4239\/","title":{"rendered":"Fenomen Uniwersytetu Lataj\u0105cego w Warszawie"},"content":{"rendered":"\n

Warszawski Uniwersytet Lataj\u0105cy jest powszechnie znany jako uniwersytet „babski”, poniewa\u017c zosta\u0142 stworzony z my\u015bl\u0105 o polskich kobietach. To w\u0142a\u015bnie ta instytucja edukacyjna zapocz\u0105tkowa\u0142a polsk\u0105 tradycj\u0119 tajnej edukacji, pisze portal warsaw1.one<\/a>. Poni\u017cej opowiemy wi\u0119cej o fenomenie tego warszawskiego uniwersytetu.<\/p>\n\n\n\n

Powstanie instytucji<\/h2>\n\n\n\n

W drugiej po\u0142owie XIX wieku kobiety w Polsce nie mia\u0142y dost\u0119pu do edukacji uniwersyteckiej. Sytuacj\u0119 t\u0119 zmieni\u0142a dopiero ustawa uchwalona w 1894 roku podczas I Og\u00f3lnopolskiego Zjazdu Pedagogicznego, w wyniku czego pierwsze studentki rozpocz\u0119\u0142y nauk\u0119 na Uniwersytecie Jagiello\u0144skim, a dwie dekady p\u00f3\u017aniej \u2014 na Uniwersytecie Warszawskim.<\/p>\n\n\n\n

Zanim jednak rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 zmiany edukacyjne, mieszkanki Warszawy zd\u0105\u017cy\u0142y si\u0119 zorganizowa\u0107, a w stolicy pojawi\u0142y si\u0119 r\u00f3\u017cne tajne stowarzyszenia i organizacje. W 1885 roku z inicjatywy Jadwigi Szczawi\u0144skiej-Dawidowej powsta\u0142 w Warszawie tajny Uniwersytet Lataj\u0105cy. <\/p>\n\n\n\n

Wyk\u0142ady koczuj\u0105ce<\/h2>\n\n\n\n

Pocz\u0105tkowo ta warszawska instytucja by\u0142a uwa\u017cana przez spo\u0142ecze\u0144stwo za nieformaln\u0105 szko\u0142\u0119 wy\u017csz\u0105. P\u00f3\u017aniej nadano jej nazw\u0119 Uniwersytetu Lataj\u0105cego ze wzgl\u0119du na cz\u0119ste zmiany miejsca prowadzenia zaj\u0119\u0107. Dzi\u0119ki powstaniu tajnej organizacji uda\u0142o si\u0119 zjednoczy\u0107 r\u00f3\u017cne ugrupowania w jednej instytucji. <\/p>\n\n\n\n

Kiedy pojawi\u0142a si\u0119 tajna forma edukacji, sta\u0142a si\u0119 ona skuteczna i dynamiczna, r\u00f3wnie\u017c pod wzgl\u0119dem finansowym, poniewa\u017c wprowadzono op\u0142at\u0119 w wysoko\u015bci od dw\u00f3ch do czterech rubli miesi\u0119cznie za jeden przedmiot, z czego jednak najbiedniejsi uczniowie byli zwolnieni. Pozwoli\u0142o to p\u0142aci\u0107 nauczycielom od trzech do pi\u0119ciu rubli. Wcze\u015bniej pewne kwoty pobierano r\u00f3wnie\u017c za udzia\u0142 w wyk\u0142adach, ale sfera finansowa, podobnie jak same zaj\u0119cia, pozostawa\u0142a niesystematyczna i rozproszona, co oznacza\u0142o, \u017ce nie dosz\u0142o do ukszta\u0142towania polityki finansowej jako takiej. <\/p>\n\n\n\n

Na Uniwersytecie Lataj\u0105cym studiowa\u0142o ponad stu warszawian, ale mimo to pozostawa\u0142 on tajny. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 zaj\u0119\u0107 odbywa\u0142a si\u0119 w prywatnych mieszkaniach. Niekt\u00f3re wyk\u0142ady, g\u0142\u00f3wnie z nauk spo\u0142ecznych, by\u0142y pod szczeg\u00f3lnym nadzorem w\u0142adz. Zaj\u0119cia uznane przez w\u0142adze za niebezpieczne musia\u0142y odbywa\u0107 si\u0119 w sta\u0142ych lokalizacjach. Dlatego mieszkania by\u0142y wykorzystywane jako miejsce, w kt\u00f3rym mo\u017cna by\u0142o dzieli\u0107 si\u0119 dok\u0142adniejszymi i wa\u017cnymi informacjami. Niekiedy Lataj\u0105cy Uniwersytet wykracza\u0142 poza \u015brodowisko domowe \u2014 w ramach zaj\u0119\u0107 z chemii organizowano np. tajne zaj\u0119cia w laboratoriach i sta\u017ce nauczycielskie.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Wyk\u0142adowcy i absolwenci<\/h2>\n\n\n\n

Z ka\u017cdym rokiem program nauczania na Lataj\u0105cym Uniwersytecie by\u0142 rozszerzany. Pocz\u0105tkowo zaj\u0119cia koncentrowa\u0142y si\u0119 na naukach przyrodniczych. P\u00f3\u017aniej dodano filozofi\u0119, pedagogik\u0119, lingwistyk\u0119, prawo, ekonomi\u0119 i socjologi\u0119. <\/p>\n\n\n\n

Wyk\u0142adowcami by\u0142y niemal wybitne nazwiska, takie jak ewolucjonista i za\u0142o\u017cyciel lwowskiej szko\u0142y zoologicznej J\u00f3zef Nusbaum-Hilarowicz, prekursor polskiej socjologii Ludwik Krzywicki, encyklopedysta i literaturoznawca Piotr Chmielowski, dzia\u0142acz spo\u0142eczny i ekonomista niepodleg\u0142ej Polski Stanis\u0142aw Norblin i inni. <\/p>\n\n\n\n

Wiele wybitnych polskich postaci by\u0142o r\u00f3wnie\u017c studentami Uniwersytetu Lataj\u0105cego. M\u0142odzi warszawiacy twierdzili, \u017ce jako\u015b\u0107 kszta\u0142cenia w tajnej szkole by\u0142a wy\u017csza ni\u017c na Uniwersytecie Warszawskim. W wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w studia w tej instytucji edukacyjnej trwa\u0142y do sze\u015bciu lat. W tym czasie szko\u0142\u0119 uko\u0144czy\u0142o a\u017c pi\u0119\u0107 tysi\u0119cy kobiet.<\/p>\n\n\n\n

Polskie aktywistki chcia\u0142y, aby kobiety w Warszawie mog\u0142y swobodnie zdobywa\u0107 wy\u017csze wykszta\u0142cenie. W ramach Uniwersytetu Lataj\u0105cego w salach wyk\u0142adowych dyskutowano o kwestiach emancypacji i praw kobiet. <\/p>\n\n\n\n

W 1905 roku Uniwersytet Lataj\u0105cy zosta\u0142 przekszta\u0142cony w legalne Towarzystwo Kurs\u00f3w Naukowych, kt\u00f3re po odzyskaniu przez Polsk\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci ust\u0105pi\u0142o miejsca Wolnej Wszechnicy Polskiej.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Warszawski Uniwersytet Lataj\u0105cy jest powszechnie znany jako uniwersytet „babski”, poniewa\u017c zosta\u0142 stworzony z my\u015bl\u0105 o polskich kobietach. To w\u0142a\u015bnie ta instytucja edukacyjna zapocz\u0105tkowa\u0142a polsk\u0105 tradycj\u0119 tajnej edukacji, pisze portal warsaw1.one. Poni\u017cej opowiemy wi\u0119cej o fenomenie tego warszawskiego uniwersytetu. Powstanie instytucji W drugiej po\u0142owie XIX wieku kobiety w Polsce nie mia\u0142y dost\u0119pu do edukacji uniwersyteckiej. Sytuacj\u0119 […]<\/p>\n","protected":false},"author":314,"featured_media":4013,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[1167],"tags":[3098,4058,4057,3088,3107,2598,3421,4059,3099,2562],"moimportance":[81],"motype":[1159],"moformat":[83],"class_list":{"0":"post-4239","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-education","8":"tag-dzieje-uczonych-w-warszawie","9":"tag-fenomen-uniwersytetu-latajacego","10":"tag-fenomen-uniwersytetu-latajacego-w-warszawie","11":"tag-rozwoj-edukacji","12":"tag-rozwoj-nauki","13":"tag-rozwoj-warszawy","14":"tag-uniwersytet-warszawski","15":"tag-warszawski-uniwersytet-latajacy","16":"tag-znani-naukowcy-z-warszawy","17":"tag-znani-warszawiacy","18":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatori","19":"motype-eternal","20":"moformat-vlasna"},"modified_by":"Iryna Semerenko","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4239","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/314"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4239"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4239\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4243,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4239\/revisions\/4243"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4013"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4239"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4239"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4239"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=4239"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=4239"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=4239"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}