{"id":4883,"date":"2024-05-28T23:05:05","date_gmt":"2024-05-28T21:05:05","guid":{"rendered":"https:\/\/warsaw1.one\/?p=4883"},"modified":"2024-06-19T23:30:10","modified_gmt":"2024-06-19T21:30:10","slug":"losy-ksiegarzy-w-powojennej-warszawie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/eternal\/losy-ksiegarzy-w-powojennej-warszawie-4883\/","title":{"rendered":"Losy ksi\u0119garzy w powojennej Warszawie"},"content":{"rendered":"\n

Dzia\u0142alno\u015b\u0107 polskich wydawnictw w XX wieku by\u0142a do\u015b\u0107 trudna, poniewa\u017c na ich rozw\u00f3j wp\u0142yn\u0119\u0142y dwie wojny \u015bwiatowe, Powstanie Warszawskie i trudny okres powojenny. Mimo to ksi\u0119garze starali si\u0119 utrzyma\u0107 na powierzchni, pisze warsaw1.one<\/a>. W tym artykule opowiemy wi\u0119cej o dzia\u0142alno\u015bci przedsi\u0119biorc\u00f3w w powojennej Warszawie.<\/p>\n\n\n\n

Okres przedwojenny <\/h2>\n\n\n\n

W tym okresie mi\u0119dzywojenn\u0105 Europ\u0105 wstrz\u0105sn\u0105\u0142 kryzys gospodarczy. W Polsce zako\u0144czy\u0142 si\u0119 on dopiero w 1935 roku. W zwi\u0105zku z trudn\u0105 sytuacj\u0105 w kraju wsp\u00f3\u0142praca pomi\u0119dzy wydawcami i dystrybutorami ksi\u0105\u017cek by\u0142a zerwana. Mia\u0142o to negatywny wp\u0142yw na rozw\u00f3j polskiej kultury, wi\u0119c w\u0142adze postanowi\u0142y dzia\u0142a\u0107. W 1932 roku powo\u0142ano Rad\u0119 Zjednoczonych Ksi\u0119garzy.<\/p>\n\n\n\n

Wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce ca\u0142a dzia\u0142alno\u015b\u0107 wydawnicza w Warszawie zacz\u0119\u0142a si\u0119 poprawia\u0107. Wszystko zmieni\u0142o si\u0119 jednak w 1939 roku. Wybuch\u0142a II wojna \u015bwiatowa. Polska zosta\u0142a zaatakowana, wi\u0119c o rozwoju wydawniczym nie by\u0142o mowy.<\/p>\n\n\n\n

Druga wojna \u015bwiatowa<\/h2>\n\n\n\n

Podczas wojny najbardziej w bran\u017cy wydawniczej ucierpieli warszawscy ksi\u0119garze, kt\u00f3rzy nie zarabiali nic i nie mieli z czego \u017cy\u0107. Niemcy okupowali Warszaw\u0119, a p\u00f3\u017aniej w stolicy wybuch\u0142o powstanie. Wielu mieszka\u0144c\u00f3w zosta\u0142o zmuszonych do opuszczenia swoich dom\u00f3w, w tym ksi\u0119garze. W tym okresie tylko trzem warszawskim ksi\u0119garzom uda\u0142o si\u0119 znale\u017a\u0107 prac\u0119 w Krakowie. Byli to Jan Gebethner, Feliks Piecz\u0105tkowski i Stanis\u0142aw Tarkowski.<\/p>\n\n\n\n

Gdy tylko rozesz\u0142a si\u0119 wiadomo\u015b\u0107, \u017ce Niemcy opu\u015bcili stolic\u0119 Polski, warszawiacy zacz\u0119li wraca\u0107 do dom\u00f3w. W\u015br\u00f3d nich byli ksi\u0119garze. Wiele ksi\u0119gar\u0144 w mie\u015bcie zosta\u0142o zniszczonych, wi\u0119c przedsi\u0119biorcy musieli zaczyna\u0107 od zera.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Okres powojenny<\/h2>\n\n\n\n

Po II wojnie \u015bwiatowej w Warszawie du\u017ce firmy wydawnicze i ksi\u0119garskie pr\u00f3bowa\u0142y rozpocz\u0105\u0107 sprzeda\u017c ksi\u0105\u017cek w ruinach swoich dawnych budynk\u00f3w. Wielu ksi\u0119garzy otworzy\u0142o sklepy w swoich mieszkaniach, kt\u00f3re nie zosta\u0142y zniszczone. W 1945 roku wydawca Ludwik Fischer jako pierwszy wznowi\u0142 swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107. W tym celu najpierw przeszukiwa\u0142 warszawskie ulice w nadziei na znalezienie ocala\u0142ych ksi\u0105\u017cek. <\/p>\n\n\n\n

W tym samym roku w stolicy odby\u0142o si\u0119 pierwsze powojenne walne zebranie Stowarzyszenia Ksi\u0119garzy Polskich, b\u0119d\u0105ce jednocze\u015bnie Powszechnym Zjazdem Ksi\u0119garzy Polskich. W wydarzeniu tym wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 150 os\u00f3b nie tylko z Warszawy, ale tak\u017ce z innych miast kraju. Na spotkaniu tym g\u0142\u00f3wnym celem ksi\u0119garzy by\u0142o zapewnienie jak najbardziej efektywnej i po\u017cytecznej pracy ksi\u0119gar\u0144 w Polsce w zakresie spe\u0142niania potrzeb powszechnego czytelnictwa, w szczeg\u00f3lno\u015bci m\u0142odzie\u017cy. <\/p>\n\n\n\n

W pierwszych latach powojennych warszawscy wydawcy ksi\u0105\u017cek r\u00f3wnie\u017c starali si\u0119 przywr\u00f3ci\u0107 swoj\u0105 prac\u0119 do stanu sprzed wybuchu II wojny \u015bwiatowej. Wiele ksi\u0105\u017cek zosta\u0142o zniszczonych przez wojska niemieckie, kt\u00f3re wykorzystywa\u0142y je na w\u0142asne potrzeby. W 1945 roku w Warszawie powsta\u0142o wydawnictwo Piotra Hniedziewicza. P\u00f3\u017aniej w mie\u015bcie powstawa\u0142o coraz wi\u0119cej ksi\u0119gar\u0144. W szczeg\u00f3lno\u015bci by\u0142y to takie ksi\u0119garnie jak Bracia Bogda\u0144scy, Wiktor \u0141azowski i S-ka, Nowa Ksi\u0119garnia Techniczna.<\/p>\n\n\n\n

Generalnie po pi\u0119ciu latach okupacji niemieckiej ludzie t\u0119sknili za polskimi ksi\u0105\u017ckami. Wydawcy ksi\u0105\u017cek mieli wi\u0119c du\u017ce pole do rozwoju, bo bran\u017ca ksi\u0119garska rozwija\u0142a si\u0119 w\u00f3wczas szybko i pr\u0119\u017cnie. Ponadto w mie\u015bcie ponownie otwierano szko\u0142y i uniwersytety, wi\u0119c istnia\u0142o zapotrzebowanie na podr\u0119czniki. <\/p>\n\n\n\n

Lata 50. zn\u00f3w by\u0142y trudne dla warszawskich wydawc\u00f3w. Powodem by\u0142o utworzenie przez pa\u0144stwo nowego przedsi\u0119biorstwa Dom Ksi\u0105\u017cki, kt\u00f3re jednocze\u015bnie przej\u0119\u0142o i skonfiskowa\u0142o wszystkie niepa\u0144stwowe ksi\u0119garnie w ca\u0142ym kraju. W efekcie zlikwidowano r\u00f3wnie\u017c Towarzystwo Ksi\u0119garzy Polskich.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dzia\u0142alno\u015b\u0107 polskich wydawnictw w XX wieku by\u0142a do\u015b\u0107 trudna, poniewa\u017c na ich rozw\u00f3j wp\u0142yn\u0119\u0142y dwie wojny \u015bwiatowe, Powstanie Warszawskie i trudny okres powojenny. Mimo to ksi\u0119garze starali si\u0119 utrzyma\u0107 na powierzchni, pisze warsaw1.one. W tym artykule opowiemy wi\u0119cej o dzia\u0142alno\u015bci przedsi\u0119biorc\u00f3w w powojennej Warszawie. Okres przedwojenny  W tym okresie mi\u0119dzywojenn\u0105 Europ\u0105 wstrz\u0105sn\u0105\u0142 kryzys gospodarczy. W […]<\/p>\n","protected":false},"author":314,"featured_media":4625,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[1169],"tags":[2499,3448,4481,4484,4483,4480,4482,2601,2598,2562],"moimportance":[81],"motype":[1159],"moformat":[83],"class_list":{"0":"post-4883","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-jobs","8":"tag-biznes-w-warszawie","9":"tag-druga-wojna-swiatowa","10":"tag-dzialalnosc-polskich-wydawnictw","11":"tag-feliks-pieczatkowski-i-stanislaw-tarkowski","12":"tag-jan-gebethner","13":"tag-losy-ksiegarzy-w-powojennej-warszawie","14":"tag-okres-powojenny","15":"tag-rozwoj-biznesu","16":"tag-rozwoj-warszawy","17":"tag-znani-warszawiacy","18":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatori","19":"motype-eternal","20":"moformat-vlasna"},"modified_by":"Iryna Semerenko","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4883","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/314"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4883"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4883\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4887,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4883\/revisions\/4887"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4625"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4883"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4883"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4883"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=4883"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=4883"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=4883"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}