{"id":5155,"date":"2024-10-10T22:46:09","date_gmt":"2024-10-10T20:46:09","guid":{"rendered":"https:\/\/warsaw1.one\/?p=5155"},"modified":"2024-10-24T23:32:48","modified_gmt":"2024-10-24T21:32:48","slug":"historia-stefana-zeromskiego-zalozyciela-pierwszego-panstwowego-przedszkola","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/eternal\/historia-stefana-zeromskiego-zalozyciela-pierwszego-panstwowego-przedszkola-5155\/","title":{"rendered":"Historia Stefana \u017beromskiego, za\u0142o\u017cyciela pierwszego pa\u0144stwowego przedszkola"},"content":{"rendered":"\n

Jest jednym z najwybitniejszych pisarzy polskich prze\u0142omu XIX i XX wieku. Wychowany na rewolucyjnych i demokratycznych tradycjach literatury polskiej \u2013 tradycjach Mickiewicza, S\u0142owackiego, Orzeszkowej i Prusa \u2013 w licznych utworach szeroko odzwierciedla\u0142 \u017cycie ludu polskiego, jego walk\u0119 o wyzwolenie spo\u0142eczne i narodowe, pisze portal warsaw1.one<\/a>. Przez ponad trzydzie\u015bci lat polska rzeczywisto\u015b\u0107 ze wszystkimi jej sprzeczno\u015bciami znajdowa\u0142a odzwierciedlenie w dzie\u0142ach utalentowanego mistrza s\u0142owa i krytyka bur\u017cuazyjnego spo\u0142ecze\u0144stwa. Zach\u0119camy r\u00f3wnie\u017c do zapoznania si\u0119 z histori\u0105 wybitnego warszawskiego uczonego, Kazimierza Funka<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Biografia<\/h2>\n\n\n\n

Stefan \u017beromski urodzi\u0142 si\u0119 w 1864 r. na przedmie\u015bciach Kielc, w rodzinie dzier\u017cawcy niewielkiego maj\u0105tku. W 1876 r., w szczytowym okresie rusyfikacji polskich szk\u00f3\u0142, wst\u0105pi\u0142 do kieleckiego gimnazjum. Dzieci by\u0142y zmuszane do nauki gramatyki polskiej w j\u0119zyku rosyjskim, szko\u0142a kara\u0142a ch\u0142ost\u0105 za wypowiedzenie polskiego s\u0142owa, a wolna my\u015bl by\u0142a surowo prze\u015bladowana. W pierwszych pr\u00f3bach literackich pisanych w latach gimnazjalnych \u017beromski gloryfikowa\u0142 bohaterskie postacie z przesz\u0142o\u015bci. Bohaterami jego pierwszych m\u0142odzie\u0144czych utwor\u00f3w byli przyw\u00f3dcy demokratycznych ruch\u00f3w wyzwole\u0144czych w Europie Zachodniej i w Polsce (Petofi, Mazzini, Garibaldi, Jan Hus, Cola di Rienzi, Szegenny i inni).<\/p>\n\n\n\n

W 1886 r. \u017beromski wst\u0105pi\u0142 do Instytutu Weterynaryjnego w Warszawie. Znajdowa\u0142 si\u0119 w\u00f3wczas w trudnej sytuacji finansowej z powodu \u015bmierci ojca. W ko\u0142ach studenckich, w kt\u00f3rych uczestniczy\u0142 m\u0142ody \u017beromski, toczy\u0142y si\u0119 gor\u0105ce dyskusje na temat dzie\u0142 Marksa i Lassalle’a. Pocz\u0105wszy od 1888 r. \u017beromski pracowa\u0142 jako guwerner w r\u00f3\u017cnych maj\u0105tkach pa\u0144skich, gdzie mia\u0142 okazj\u0119 szczeg\u00f3\u0142owo zapozna\u0107 si\u0119 z sytuacj\u0105 poreformackiej wsi polskiej. W lipcu 1892 r. pisarz wyjecha\u0142 do Szwajcarii. Tam pracowa\u0142 jako pomocnik bibliotekarza w polskim muzeum. Nied\u0142ugo wcze\u015bniej o\u017ceni\u0142 si\u0119 i wraz z \u017con\u0105 Oktawi\u0105 Rodkiewicz oraz adoptowan\u0105 c\u00f3rk\u0105 wyjecha\u0142 do Szwajcarii. \u017beromski pracowa\u0142 w bibliotece przez 4 lata, od 1892 do 1896 roku. W tym czasie wiele podr\u00f3\u017cowa\u0142, odwiedzaj\u0105c Mediolan, Drezno, Pary\u017c i Alpy. Pod koniec 1896 r. rodzina wr\u00f3ci\u0142a do Polski, gdzie pisarz ponownie obj\u0105\u0142 stanowisko bibliotekarza. Jeden z najs\u0142ynniejszych tw\u00f3rc\u00f3w polskiej prozy, wielki patriota i spo\u0142ecznik, wraz z rodzin\u0105 sp\u0119dzi\u0142 ostatni rok \u017cycia w niewielkim mieszkaniu na Zamku Kr\u00f3lewskim w Warszawie. \u015awiadczy to o szacunku spo\u0142ecze\u0144stwa dla wielkiego pisarza.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

W swoich utworach pisarz cz\u0119sto porusza\u0142 kwestie ub\u00f3stwa i trudnej sytuacji robotnik\u00f3w. Zwraca\u0142 uwag\u0119 na r\u00f3\u017cnice spo\u0142eczne, rozr\u00f3\u017cniaj\u0105c ludzi bogatych i biednych. Pisarz zawsze na pierwszym miejscu stawia\u0142 moralno\u015b\u0107 i potrzeb\u0119 krytycznego my\u015blenia, zach\u0119ca\u0142 swoich czytelnik\u00f3w do refleksji nad wa\u017cnymi tematami. \u017beromski jak ma\u0142o kto w polskiej literaturze,by\u0142 \u015bci\u015ble zwi\u0105zany z walk\u0105 spo\u0142eczn\u0105 i polityczn\u0105 epoki, w kt\u00f3rej \u017cy\u0142 i tworzy\u0142. W swoich dzie\u0142ach wielokrotnie podkre\u015bla\u0142 wielk\u0105 wychowawcz\u0105 rol\u0119 literatury, pot\u0119pia\u0142 dekadenckie pr\u0105dy, nawo\u0142ywa\u0142 do czerpania z najlepszych tradycji literatury narodowej i rosyjskiej.<\/p>\n\n\n\n

Dzia\u0142alno\u015b\u0107 w sferze edukacyjnej<\/h2>\n\n\n\n

Pisarz Stefan \u017beromski by\u0142 aktywnym dzia\u0142aczem spo\u0142ecznym, zwracaj\u0105c uwag\u0119 na potrzeby dzieci i doros\u0142ych znajduj\u0105cych si\u0119 w trudnych warunkach \u017cyciowych. W latach 1905-1908 powr\u00f3ci\u0142 do Na\u0142\u0119czowa, gdzie za\u0142o\u017cy\u0142 i kierowa\u0142 Lubelskim Towarzystwem O\u015bwiatowym \u201e\u015awiat\u0142o\u201d. W\u015br\u00f3d cz\u0142onk\u00f3w Lubelskiego Towarzystwa O\u015bwiatowego \u201e\u015awiat\u0142o\u201d znale\u017ali si\u0119 Faustyna Morzycka, Gustaw Dani\u0142owski, Przemys\u0142aw Rudzki, Helena Dul\u0119ba, Kazimierz Dul\u0119ba, Felicja Sulkowska i inni.<\/p>\n\n\n\n

Gdy organizacja post\u0119powych intelektualist\u00f3w zacz\u0119\u0142a dzia\u0142a\u0107, Stefan za\u0142o\u017cy\u0142 szko\u0142\u0119 dla \u201edzieci ludu\u201d, kursy wieczorowe dla doros\u0142ych, uniwersytet ludowy, a nawet teatr amatorski. \u017beromski nie tylko postanowi\u0142 stworzy\u0107 tak\u0105 instytucj\u0119 edukacyjn\u0105, ale tak\u017ce sfinansowa\u0142 budow\u0119 przedszkola na w\u0142asny koszt. Miejsce to by\u0142o przeznaczone dla dzieci robotnik\u00f3w rolnych, kucharzy i pokoj\u00f3wek, kt\u00f3rzy pracowali w Na\u0142\u0119czowie. W przedszkolu dzieci mia\u0142y zapewnion\u0105 opiek\u0119 i nauk\u0119 \u2013 podstawow\u0105 edukacj\u0119 z naciskiem na rozw\u00f3j ukrytych talent\u00f3w. Dzi\u0119ki tej inicjatywie rodzice nie pozostawiali dzieci zamkni\u0119tych w domu i nie szukali pomocy u krewnych. Plac\u00f3wka edukacyjna dawa\u0142a szans\u0119 i start do rozwoju m\u0142odym Polakom. To dzi\u0119ki staraniom Stefana \u017beromskiego zak\u0142ad sta\u0142 si\u0119 pierwszym pa\u0144stwowym przedszkolem w odrodzonej Polsce. P\u00f3\u017aniej nadano mu imi\u0119 Adama \u017beromskiego, na cze\u015b\u0107 syna pisarza. Budynek przedszkola otoczony by\u0142 ogrodem. W XXI wieku dzia\u0142a w nim Muzeum Boles\u0142awa Prusa, ale przedszkole dzia\u0142a\u0142o do 2001 roku, co by\u0142o jedn\u0105 z najd\u0142u\u017cej trwaj\u0105cych inicjatyw publicznych pisarza.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Nagrody<\/h2>\n\n\n\n

Za \u017cycia by\u0142 czterokrotnie nominowany do Literackiej Nagrody Nobla. Zosta\u0142 r\u00f3wnie\u017c odznaczony Orderem Odrodzenia Polski III klasy w uznaniu zas\u0142ug dla literatury, otrzyma\u0142 Wielk\u0105 Wst\u0119g\u0119 Orderu Odrodzenia Polski, a 11 listopada 2018 r. zosta\u0142 po\u015bmiertnie odznaczony Orderem Or\u0142a Bia\u0142ego.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jest jednym z najwybitniejszych pisarzy polskich prze\u0142omu XIX i XX wieku. Wychowany na rewolucyjnych i demokratycznych tradycjach literatury polskiej \u2013 tradycjach Mickiewicza, S\u0142owackiego, Orzeszkowej i Prusa \u2013 w licznych utworach szeroko odzwierciedla\u0142 \u017cycie ludu polskiego, jego walk\u0119 o wyzwolenie spo\u0142eczne i narodowe, pisze portal warsaw1.one. Przez ponad trzydzie\u015bci lat polska rzeczywisto\u015b\u0107 ze wszystkimi jej sprzeczno\u015bciami […]<\/p>\n","protected":false},"author":312,"featured_media":4949,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[1167],"tags":[4735,4738,4739,4737,3088,3107,2598,4736,3099,2562],"moimportance":[81],"motype":[1159],"moformat":[3789],"class_list":{"0":"post-5155","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-education","8":"tag-historia-stefana-zeromskiego","9":"tag-nagrody","10":"tag-oktawia-rodkiewicz","11":"tag-pisarz-stefan-zeromski","12":"tag-rozwoj-edukacji","13":"tag-rozwoj-nauki","14":"tag-rozwoj-warszawy","15":"tag-stefan-zeromski","16":"tag-znani-naukowcy-z-warszawy","17":"tag-znani-warszawiacy","18":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatori","19":"motype-eternal","20":"moformat-3789"},"modified_by":"Iryna Semerenko","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5155","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/312"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5155"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5155\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5162,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5155\/revisions\/5162"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4949"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5155"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5155"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5155"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=5155"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=5155"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=5155"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}