{"id":5163,"date":"2024-10-10T22:54:05","date_gmt":"2024-10-10T20:54:05","guid":{"rendered":"https:\/\/warsaw1.one\/?p=5163"},"modified":"2024-10-24T23:37:39","modified_gmt":"2024-10-24T21:37:39","slug":"pedagog-o-wielkim-sercu-czyli-jak-wygladalo-zycie-janusza-korczaka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/eternal\/pedagog-o-wielkim-sercu-czyli-jak-wygladalo-zycie-janusza-korczaka-5163\/","title":{"rendered":"Pedagog o wielkim sercu, czyli jak wygl\u0105da\u0142o \u017cycie Janusza Korczaka"},"content":{"rendered":"\n

Jest jedn\u0105 z najbardziej znanych postaci wsp\u00f3\u0142czesnej pedagogiki, b\u0142yskotliw\u0105 i wszechstronn\u0105 osobowo\u015bci\u0105 o szerokich zainteresowaniach, wysokim poczuciu obywatelskim i wielkiej mi\u0142o\u015bci do dzieci. Z wykszta\u0142cenia lekarz, z powo\u0142ania dziennikarz, pisarz i nauczyciel. Wydaje si\u0119, \u017ce nie ma na \u015bwiecie osoby, kt\u00f3ra nie wiedzia\u0142aby o ofiarnym wyczynie pedagoga, kt\u00f3ry zgin\u0105\u0142 straszn\u0105 \u015bmierci\u0105 dla dobra dzieci i z dzie\u0107mi, pisze portal warsaw1.one<\/a>. Ten czyn polskiego nauczyciela jest najwy\u017cszym przejawem mi\u0142o\u015bci do dzieci i wsparcia w najtrudniejszych chwilach ich kr\u00f3tkiego \u017cycia. Na co dzie\u0144 pracowa\u0142 na koloniach dzieci\u0119cych, w Domu Sierot, a tak\u017ce w stworzonym przez siebie internacie Nasz Dom w Warszawie, gdzie schronienie znajdowa\u0142y dzieci ulicy \u2013 pokrzywdzone, trudne, niechciane przez wielu ludzi w tym \u017cyciu. Z pediatry Janusz Korczak wyr\u00f3s\u0142 na utalentowanego pedagoga, wra\u017cliwego opiekuna i serdecznego przyjaciela dzieci. Zach\u0119camy do zapoznania si\u0119 z histori\u0105 edukacji kobiet<\/a> w Warszawie.<\/p>\n\n\n\n

Biografia<\/h2>\n\n\n\n

22 lipca 1878 r. w rodzinie polskich \u017byd\u00f3w Goldschmidt\u00f3w urodzi\u0142o si\u0119 pierwsze dziecko. Ch\u0142opiec otrzyma\u0142 imi\u0119 Ersh-Hennrik, ale rodzina nazywa\u0142a go Henrykiem. Pierwsze nauki m\u0142ody Goldschmidt pobiera\u0142 w rosyjskim gimnazjum w Warszawie, gdzie g\u0142\u00f3wnymi zasadami szko\u0142y by\u0142y rygor i dyscyplina. Od pierwszego roku nauki dzieci studiowa\u0142y ksi\u0105\u017cki w czterech j\u0119zykach jednocze\u015bnie. Znacznie p\u00f3\u017aniej Goldschmidt gruntownie przemy\u015bla\u0142 przestarza\u0142y system edukacji, stworzy\u0142 idealn\u0105 instytucj\u0119 dla zapomnianych i opuszczonych, nazwa\u0142 j\u0105 Domem Sierot i pod pseudonimem Janusz Korczak sta\u0142 si\u0119 s\u0142awny w ca\u0142ym kraju, a potem na \u015bwiecie.<\/p>\n\n\n\n

Jednak w 1889 roku Korczak jeszcze nie istnia\u0142, podobnie jak Dom Sierot i jego nienarodzone dzieci. By\u0142 tylko jedenastoletni ucze\u0144 gimnazjum, Henryk Goldschmidt, kt\u00f3ry po raz pierwszy stan\u0105\u0142 w obliczu \u017cyciowych trudno\u015bci. U jego ojca, odnosz\u0105cego sukcesy prawnika i autora monografii naukowych, J\u00f3zefa Goldschmidta, zdiagnozowano zaburzenia psychiczne. Od tego czasu g\u0142owa rodziny wi\u0119kszo\u015b\u0107 czasu sp\u0119dza\u0142 w klinice psychiatrycznej i nigdy nie zosta\u0142 wyleczony. Wiadomo, \u017ce ostatnie dni sp\u0119dzi\u0142 w szpitalu. Aby pom\u00f3c matce i m\u0142odszej siostrze, Henryk zacz\u0105\u0142 pracowa\u0107 jako korepetytor. Po uko\u0144czeniu szko\u0142y \u015bredniej m\u0142ody Goldschmidt postanowi\u0142 zosta\u0107 lekarzem i wst\u0105pi\u0142 na Wydzia\u0142 Lekarski Uniwersytetu Warszawskiego. W ramach szkolenia Henryk pracowa\u0142 w szpitalach, klinikach i obozach dla dzieci \u017cydowskich. Kontakt z dzie\u0107mi sprawia\u0142 mu ogromn\u0105 przyjemno\u015b\u0107. W ten spos\u00f3b w lekarzu obudzi\u0142 si\u0119 nauczyciel.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Dom Sierot<\/h2>\n\n\n\n

W 1911 roku m\u0119\u017cczyzna za\u0142o\u017cy\u0142 w Warszawie Dom Sierot, a w realizacji pomys\u0142u pomogli mu liczni filantropi. Dyrektor od razu postawi\u0142 pierwszy i najwa\u017cniejszy warunek: mecenasi nie powinni ingerowa\u0107 w dzia\u0142alno\u015b\u0107 pedagogiczn\u0105 i wychowawcz\u0105 plac\u00f3wki. G\u0142\u00f3wnym celem Domu Sierot nie by\u0142a pomoc dzieciom w przetrwaniu, ale nauczenie ich, jak \u017cy\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Opr\u00f3cz Domu Sierot Goldschmidt wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z innymi o\u015brodkami dla dzieci (np. z Naszym Domem w Bielanach). W tym czasie aktywnie publikowa\u0142 w czasopismach, pisa\u0142 ksi\u0105\u017cki i wyk\u0142ada\u0142 pedagogik\u0119. Latem 1942 r. wszed\u0142 w \u017cycie dekret o wysiedleniu Domu Sierot. Dzieci zosta\u0142y w\u00f3wczas przymusowo wys\u0142ane do obozu koncentracyjnego w Treblince, jednego z najstraszniejszych oboz\u00f3w zag\u0142ady. Pod wzgl\u0119dem liczby ofiar (ich liczba waha si\u0119 w granicach 750-810 tys.) ust\u0119puje tylko Auschwitz.<\/p>\n\n\n\n

Korczakowi wielokrotnie proponowano porzucenie dzieci i opuszczenie obozu, lecz ten dokona\u0142 innego wyboru. Prawdopodobnie 6 sierpnia otrzyma\u0142 szans\u0119 opuszczenia obozu po raz ostatni, ale ta data sta\u0142a si\u0119 dat\u0105 jego \u015bmierci. \u201eZdradzi\u0107 dzieci i pozwoli\u0107 im umrze\u0107 w samotno\u015bci \u2013 powiedzia\u0142 nauczyciel \u2013 by\u0142oby w pewnym sensie poddaniem si\u0119 z\u0142u\u201d. Tak wi\u0119c ca\u0142y sierociniec i jego dyrektor zgin\u0119li w komorze gazowej obozu koncentracyjnego w Treblince.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Osi\u0105gni\u0119cia pedagogiczne<\/h2>\n\n\n\n

G\u0142\u00f3wn\u0105 ide\u0105 pedagogiczn\u0105 Janusza Korczaka by\u0142o dziecko jako pe\u0142nowarto\u015bciowy cz\u0142owiek i osobowo\u015b\u0107, dlatego zadanie wychowania widzia\u0142 w swobodnym i harmonijnym rozwijaniu jego zdolno\u015bci, kszta\u0142towaniu w duchu idea\u0142\u00f3w dobra, wolno\u015bci i pi\u0119kna. Za wa\u017cny element edukacji uwa\u017ca\u0142 rozbudzenie pragnienia samopoznania, poczucia w\u0142asnej warto\u015bci i samodoskonalenia. Mo\u017cna to odnale\u017a\u0107 w jego beletrystyce i ksi\u0105\u017ckach pedagogicznych oraz licznych artyku\u0142ach w r\u00f3\u017cnych periodykach.<\/p>\n\n\n\n

My\u015bli wyra\u017cane przez polskiego pedagoga mia\u0142y ogromny wp\u0142yw na rozw\u00f3j idei wychowawczych na ca\u0142ym \u015bwiecie. Mi\u0119dzynarodowy ruch korczakowski rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 dawno temu i zosta\u0142 odnotowany na wszystkich kontynentach \u015bwiata. Stowarzyszenia na\u015bladowc\u00f3w polskiego humanisty z powodzeniem dzia\u0142aj\u0105 w niemal ka\u017cdym kraju.<\/p>\n\n\n\n

Swoje pierwsze dzie\u0142o pedagogiczne, ksi\u0105\u017ck\u0119 Jak kocha\u0107 dziecko, Korczak napisa\u0142 w Ukrainie podczas pracy w kijowskich plac\u00f3wkach dla bezdomnych i opublikowa\u0142 w 1919 roku. W ci\u0105gu 10 lat pedagog stworzy\u0142 jeszcze trzy prace popularnonaukowe: Prawo dziecka do szacunku, Prawid\u0142a \u017cycia i Pedagogika \u017cartobliwa.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

W swoich dzie\u0142ach Korczak poucza, ale jego g\u0142os nie brzmi jak suche kaznodziejstwo. Jego naukowe obserwacje przedstawione s\u0105 prostym, przyst\u0119pnym j\u0119zykiem, ksi\u0105\u017cki maj\u0105 charakter autobiograficzny i s\u0105 nieocenionym darem bogatego do\u015bwiadczenia pedagogicznego autora. Jego zasady pedagogiczne opieraj\u0105 si\u0119 przede wszystkim na mi\u0142o\u015bci do dziecka. Nawet mi\u0142o\u015b\u0107 do Boga stawia\u0142 ni\u017cej.<\/p>\n\n\n\n

Publikacja jego osobistego dziennika by\u0142a wa\u017cna dla zrozumienia jego pedagogiki. Prowadzi\u0142 szczeg\u00f3\u0142owe notatki, aby nie straci\u0107 ani jednej my\u015bli. Jego tragiczna \u015bmier\u0107 nie pozwoli\u0142a mu na samodzielne opublikowanie Dziennika. Zosta\u0142 on opublikowany dopiero w 1958 roku, 16 lat po \u015bmierci autora.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jest jedn\u0105 z najbardziej znanych postaci wsp\u00f3\u0142czesnej pedagogiki, b\u0142yskotliw\u0105 i wszechstronn\u0105 osobowo\u015bci\u0105 o szerokich zainteresowaniach, wysokim poczuciu obywatelskim i wielkiej mi\u0142o\u015bci do dzieci. Z wykszta\u0142cenia lekarz, z powo\u0142ania dziennikarz, pisarz i nauczyciel. Wydaje si\u0119, \u017ce nie ma na \u015bwiecie osoby, kt\u00f3ra nie wiedzia\u0142aby o ofiarnym wyczynie pedagoga, kt\u00f3ry zgin\u0105\u0142 straszn\u0105 \u015bmierci\u0105 dla dobra dzieci i […]<\/p>\n","protected":false},"author":312,"featured_media":4982,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[1167],"tags":[4742,4743,4741,4745,4740,3088,3107,4744,3099,2562],"moimportance":[81],"motype":[1159],"moformat":[3789],"class_list":{"0":"post-5163","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-education","8":"tag-dom-sierot","9":"tag-dziennik","10":"tag-jak-wygladalo-zycie-janusza-korczaka","11":"tag-janusz-korczak","12":"tag-pedagog-o-wielkim-sercu","13":"tag-rozwoj-edukacji","14":"tag-rozwoj-nauki","15":"tag-wydzial-lekarski-uniwersytetu-warszawskiego","16":"tag-znani-naukowcy-z-warszawy","17":"tag-znani-warszawiacy","18":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatori","19":"motype-eternal","20":"moformat-3789"},"modified_by":"Iryna Semerenko","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5163","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/312"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5163"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5163\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5173,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5163\/revisions\/5173"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4982"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5163"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5163"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5163"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=5163"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=5163"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=5163"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}