{"id":9457,"date":"2025-03-13T18:52:22","date_gmt":"2025-03-13T17:52:22","guid":{"rendered":"https:\/\/warsaw1.one\/?p=9457"},"modified":"2025-03-23T21:09:48","modified_gmt":"2025-03-23T20:09:48","slug":"jak-stowarzyszenie-dziennikarzy-polskich-wywalczylo-wolnosc-slowa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/eternal\/jak-stowarzyszenie-dziennikarzy-polskich-wywalczylo-wolnosc-slowa-9457\/","title":{"rendered":"Jak Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich wywalczy\u0142o wolno\u015b\u0107 s\u0142owa"},"content":{"rendered":"\n

W epoce stalinizmu polskie \u015brodowisko informacyjne rozwija\u0142o si\u0119 pod presj\u0105 ideologicznych wytycznych wrogiej w\u0142adzy. Powsta\u0142a w\u00f3wczas najstarsza organizacja medialna w kraju \u2014 Stowarzyszenie Dziennikarzy<\/a> Polskich. W obliczu cenzury i propagandy sta\u0142o si\u0119 ono symbolem walki o wolno\u015b\u0107 s\u0142owa, pisze warsaw1.one<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Historia powstania i rozwoju Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich<\/h2>\n\n\n\n

Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich powsta\u0142o 11 marca 1951 roku w Warszawie. Zast\u0119puj\u0105c Zwi\u0105zek Zawodowy Dziennikarzy Rzeczypospolitej Polskiej, odziedziczy\u0142o i kontynuowa\u0142o tradycje okresu przedwojennego. Tym samym organizacja mia\u0142a sta\u0107 si\u0119 platform\u0105 jednocz\u0105c\u0105 \u015brodowisko profesjonalnych medi\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Od samego pocz\u0105tku Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich by\u0142o \u015bci\u015ble kontrolowane przez w\u0142adze PRL. Mimo nacisk\u00f3w stara\u0142o si\u0119 tworzy\u0107 warunki do profesjonalnej komunikacji i wspierania prasy. W ten spos\u00f3b w pa\u017adzierniku 1956 roku organizacja w\u0142\u0105czy\u0142a si\u0119 w pr\u00f3by demokratyzacji systemu PRL. Pr\u00f3buj\u0105c pozby\u0107 si\u0119 wp\u0142ywu stalinowskiego modelu w\u0142adzy, dziennikarze wyra\u017cali pragnienie wolno\u015bci s\u0142owa i wi\u0119kszej niezale\u017cno\u015bci medi\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich uczestniczy\u0142o r\u00f3wnie\u017c w historycznych wydarzeniach lat 1980-1981. Krajem wstrz\u0105sn\u0119\u0142a w\u00f3wczas fala protest\u00f3w i strajk\u00f3w zwi\u0105zanych z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d. Wspieraj\u0105c go, organizacja zwraca\u0142a uwag\u0119 na postulaty spo\u0142ecze\u0144stwa i pomaga\u0142a w rozpowszechnianiu informacji o walce o wolno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Po wprowadzeniu stanu wojennego polskie w\u0142adze podj\u0119\u0142y decyzj\u0119 o likwidacji Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich. W jego miejsce powo\u0142ano kontrolowane przez pa\u0144stwo Stowarzyszenie Dziennikarzy PRL. Jego g\u0142\u00f3wnym zadaniem by\u0142o monitorowanie dzia\u0142alno\u015bci medi\u00f3w i t\u0142umienie niezale\u017cnych inicjatyw. Cho\u0107 wydarzenia te by\u0142y powa\u017cnym ciosem dla \u015brodowiska dziennikarskiego, nie z\u0142ama\u0142y pragnienia wolno\u015bci s\u0142owa.<\/p>\n\n\n\n

Gdy Polska wesz\u0142a w okres reform systemowych, w 1989 r. reaktywowano Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich. Od tego czasu skupia si\u0119 ono na ochronie praw i wolno\u015bci dziennikarskich, podnoszeniu standard\u00f3w zawodowych i promowaniu warto\u015bci demokratycznych. Jednym z jego najwa\u017cniejszych dzia\u0142a\u0144 by\u0142o przyj\u0119cie w 1995 r. Karty Etycznej Medi\u00f3w, dokumentu okre\u015blaj\u0105cego zasady standard\u00f3w zawodowych dla medi\u00f3w.  W tym samym roku organizacja powo\u0142a\u0142a do \u017cycia Wy\u017csz\u0105 Szko\u0142\u0119 Dziennikarsk\u0105 im. Melchiora Wa\u0144kowicza.<\/p>\n\n\n\n

W 1996 r. Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich zainicjowa\u0142o utworzenie Centrum Monitoringu Wolno\u015bci Prasy. Jako kluczowy mechanizm reagowania na naruszenia wolno\u015bci s\u0142owa, wspiera\u0142o ono dziennikarzy poddawanych presji lub prze\u015bladowaniom. W rezultacie zesp\u00f3\u0142 skupi\u0142 si\u0119 na monitorowaniu otwarto\u015bci \u015brodowiska informacyjnego i ochronie niezale\u017cnych g\u0142os\u00f3w w mediach.<\/p>\n\n\n\n

W 2001 r. Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich przyczyni\u0142o si\u0119 do przyj\u0119cia ustawy o dost\u0119pie do informacji publicznej. Sta\u0142a si\u0119 ona wa\u017cnym narz\u0119dziem zapewniaj\u0105cym przejrzysto\u015b\u0107 dzia\u0142a\u0144 pa\u0144stwa. W ten spos\u00f3b dziennikarze i opinia publiczna mogli uzyska\u0107 wa\u017cne dane i kontrolowa\u0107 dzia\u0142ania w\u0142adz.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Uznanie i znaczenie dzia\u0142alno\u015bci Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich<\/h2>\n\n\n\n

Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich odegra\u0142o kluczow\u0105 rol\u0119 w kszta\u0142towaniu demokratycznego \u015brodowiska medialnego w Polsce. Organizacja aktywnie dzia\u0142a na rzecz uchwalania wa\u017cnych ustaw, tworzenia profesjonalnych standard\u00f3w etycznych i ochrony praw dziennikarzy. Od ponad 70 lat organizacja zrzesza ponad 2700 cz\u0142onk\u00f3w w 16 oddzia\u0142ach w najwi\u0119kszych miastach kraju. Na rozw\u00f3j organizacji ci\u0119\u017cko pracowali m.in. Henryk Koroty\u0144ski, Mieczys\u0142aw Rakowski, Krystyna Mokrosi\u0144ska, Krzysztof Skowro\u0144ski i Jolanta Hajdasz.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W epoce stalinizmu polskie \u015brodowisko informacyjne rozwija\u0142o si\u0119 pod presj\u0105 ideologicznych wytycznych wrogiej w\u0142adzy. Powsta\u0142a w\u00f3wczas najstarsza organizacja medialna w kraju \u2014 Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich. W obliczu cenzury i propagandy sta\u0142o si\u0119 ono symbolem walki o wolno\u015b\u0107 s\u0142owa, pisze warsaw1.one. Historia powstania i rozwoju Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich powsta\u0142o 11 marca 1951 roku […]<\/p>\n","protected":false},"author":312,"featured_media":9356,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[1169],"tags":[5204,3933,5201,5206,5202,5203,5197,5173,5205,5200,5170,3944,5198,5183,5199],"motype":[1159],"moformat":[83],"moimportance":[81],"class_list":{"0":"post-9457","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-jobs","8":"tag-centrum-monitoringu-wolnosci-prasy","9":"tag-cenzura","10":"tag-demokracja-w-polsce","11":"tag-dostep-do-informacji-publicznej","12":"tag-dziennikarstwo-w-polsce","13":"tag-etyka-dziennikarska","14":"tag-historia-mediow","15":"tag-media-niezalezne","16":"tag-prawa-dziennikarzy","17":"tag-prl","18":"tag-rozwoj-mediow","19":"tag-solidarnosc","20":"tag-stowarzyszenie-dziennikarzy-polskich","21":"tag-transformacja-ustrojowa","22":"tag-wolnosc-slowa","23":"motype-eternal","24":"moformat-vlasna","25":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatori"},"modified_by":"Iryna Semerenko","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9457","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/312"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9457"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9457\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9464,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9457\/revisions\/9464"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9356"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9457"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9457"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9457"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=9457"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=9457"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=9457"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}