{"id":9531,"date":"2025-03-13T19:04:56","date_gmt":"2025-03-13T18:04:56","guid":{"rendered":"https:\/\/warsaw1.one\/?p=9531"},"modified":"2025-03-24T22:23:14","modified_gmt":"2025-03-24T21:23:14","slug":"stowarzyszenie-dziennikarzy-prl-kontrola-informacji-czy-wspolpraca","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/eternal\/stowarzyszenie-dziennikarzy-prl-kontrola-informacji-czy-wspolpraca-9531\/","title":{"rendered":"Stowarzyszenie Dziennikarzy PRL: kontrola informacji czy wsp\u00f3\u0142praca?"},"content":{"rendered":"\n

W miar\u0119 pog\u0142\u0119biania si\u0119 kryzysu politycznego w Polsce, rz\u0105d komunistyczny d\u0105\u017cy\u0142 do st\u0142umienia ruchu opozycyjnego i utrzymania kontroli nad krajem. Chc\u0105c rozszerzy\u0107 swoje wp\u0142ywy informacyjne, stworzy\u0142 Stowarzyszenie Dziennikarzy PRL. W rezultacie nasili\u0142 si\u0119 rozw\u00f3j kontrolowanej przestrzeni informacyjnej, pisze warsaw1.one.<\/a><\/p>\n\n\n\n

Historia powstania i rozwoju Stowarzyszenia Dziennikarzy PRL<\/h2>\n\n\n\n

Wkr\u00f3tce po wprowadzeniu stanu wojennego w Polsce, w 1982 roku powsta\u0142o Stowarzyszenie Dziennikarzy PRL. Rozpocz\u0119\u0142o ono swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 zaraz po zdelegalizowaniu Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich. G\u0142\u00f3wnym zadaniem nowo powsta\u0142ej organizacji by\u0142o nie tylko zrzeszanie dziennikarzy, ale tak\u017ce kontrolowanie \u015brodowiska medialnego i t\u0142umienie niezale\u017cnych inicjatyw.<\/p>\n\n\n\n

W sk\u0142ad Stowarzyszenia Dziennikarzy PRL wesz\u0142a ponad po\u0142owa cz\u0142onk\u00f3w dawnego Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich. Do swoich szereg\u00f3w przyj\u0119\u0142o jednak nie tylko dziennikarzy prasy, radia i telewizji, ale tak\u017ce pracownik\u00f3w rozg\u0142o\u015bni radiowych, gazet korporacyjnych i sekretarzy prasowych agencji rz\u0105dowych. Krok ten podyktowany by\u0142 ch\u0119ci\u0105 zapewnienia przez w\u0142adze kontroli nad wszystkimi mo\u017cliwymi kana\u0142ami rozpowszechniania informacji.<\/p>\n\n\n\n

Na krytyk\u0119 dzia\u0142alno\u015bci Stowarzyszenia Dziennikarzy PRL nie trzeba by\u0142o d\u0142ugo czeka\u0107 \u2014 wielokrotnie zarzucano mu niezapewnienie ochrony dziennikarzom poddawanym represjom ze strony re\u017cimu. Co wi\u0119cej, niekt\u00f3rzy cz\u0142onkowie organizacji publicznie dezawuowali kierownictwo podziemnych medi\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Podczas stanu wojennego prasa by\u0142a mocno ograniczona: ukazywa\u0142y si\u0119 jedynie \u201eTrybuna Ludu\u201d i \u201e\u017bo\u0142nierz Wolno\u015bci\u201d. Siedziby Polskiego Radia i Telewizji Polskiej by\u0142y kontrolowane przez wojsko, a w studiach pracowali dziennikarze w wojskowych mundurach. W wyniku czystek politycznych prac\u0119 straci\u0142o ponad 10 proc. redakcji. Cz\u0119\u015b\u0107 dziennikarzy zosta\u0142a zmuszona do zej\u015bcia do podziemia, inni tymczasowo zmienili zaw\u00f3d.<\/p>\n\n\n\n

Radykalne zmiany rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 po upadku re\u017cimu komunistycznego w Polsce w 1989 roku. Podziemne Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich mog\u0142o zalegalizowa\u0107 swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107, a Stowarzyszenie Dziennikarzy PRL zosta\u0142o przekszta\u0142cone w Stowarzyszenie Dziennikarzy Rzeczypospolitej Polskiej. Tym samym organizacja, niegdy\u015b lojalna wobec w\u0142adzy, radykalnie zmieni\u0142a swoje stanowisko i stan\u0119\u0142a po stronie si\u0142 sprawczych.<\/p>\n\n\n\n

Po 1989 r. pojawi\u0142 si\u0119 kolejny problem \u2014 walka o maj\u0105tek dawnego Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich. Od 1982 r. podlega\u0142o ono Stowarzyszeniu Dziennikarzy PRL, a nast\u0119pnie jego nast\u0119pcy \u2014 Stowarzyszeniu Dziennikarzy Rzeczypospolitej Polskiej. D\u0142ugi sp\u00f3r o prawo do dysponowania terenem zako\u0144czy\u0142 si\u0119 na korzy\u015b\u0107 przywr\u00f3conego Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich. Jednocze\u015bnie Pa\u0142ac Stanis\u0142awa Wo\u0142owskiego sta\u0142 si\u0119 wsp\u00f3ln\u0105 przestrzeni\u0105 dla wielu organizacji medialnych. Poza Stowarzyszeniem Dziennikarzy Polskich i Stowarzyszeniem Dziennikarzy Rzeczypospolitej Polskiej swoj\u0105 siedzib\u0119 maj\u0105 tam Syndykat Dziennikarzy Polskich, Katolickie Stowarzyszenie Dziennikarzy, Stowarzyszenie Gazet Lokalnych, Izba Wydawc\u00f3w Prasy i Zwi\u0105zek Kontroli Dystrybucji Prasy.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Dziedzictwo i znaczenie dzia\u0142alno\u015bci Stowarzyszenia Dziennikarzy PRL<\/h2>\n\n\n\n

Stowarzyszenie Dziennikarzy PRL przesz\u0142o trudn\u0105 drog\u0119 od struktury kontrolowanej przez rz\u0105d do swego rodzaju przekszta\u0142conego organu. Pomimo strat wizerunkowych, cz\u0119\u015b\u0107 jego cz\u0142onk\u00f3w zdo\u0142a\u0142a dostosowa\u0107 si\u0119 do zmian spo\u0142ecznych i w\u0142\u0105czy\u0142a si\u0119 w przywracanie wolno\u015bci s\u0142owa. W ten spos\u00f3b dzia\u0142alno\u015b\u0107 organizacji rozprzestrzeni\u0142a si\u0119 nie tylko na Warszaw\u0119, ale tak\u017ce na Krak\u00f3w, Gda\u0144sk, Wroc\u0142aw, Lublin, Pozna\u0144 i inne miasta. Wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w jej rozwoju odegra\u0142y takie postaci jak Jerzy Doma\u0144ski, Julian Bartosz, Marek Filanowicz, Dariusz Dobosz, Andrzej Gampel i Irena Kaczmarczyk. Do czo\u0142owych partner\u00f3w zespo\u0142u nale\u017c\u0105 Infor, Przegl\u0105d i Presti\u017c.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W miar\u0119 pog\u0142\u0119biania si\u0119 kryzysu politycznego w Polsce, rz\u0105d komunistyczny d\u0105\u017cy\u0142 do st\u0142umienia ruchu opozycyjnego i utrzymania kontroli nad krajem. Chc\u0105c rozszerzy\u0107 swoje wp\u0142ywy informacyjne, stworzy\u0142 Stowarzyszenie Dziennikarzy PRL. W rezultacie nasili\u0142 si\u0119 rozw\u00f3j kontrolowanej przestrzeni informacyjnej, pisze warsaw1.one. Historia powstania i rozwoju Stowarzyszenia Dziennikarzy PRL Wkr\u00f3tce po wprowadzeniu stanu wojennego w Polsce, w 1982 […]<\/p>\n","protected":false},"author":312,"featured_media":9429,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[1169],"tags":[5265,5275,5267,5272,5270,5266,5268,5274,5200,5273,5271,5198,5269,5183,5199],"moimportance":[78,81],"motype":[1159],"moformat":[83],"class_list":{"0":"post-9531","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-jobs","8":"tag-cenzura-w-prl","9":"tag-dziedzictwo-prl","10":"tag-dziennikarstwo-w-prl","11":"tag-dziennikarze-opozycyjni","12":"tag-historia-prasy","13":"tag-kontrola-mediow","14":"tag-media-w-komunizmie","15":"tag-media-w-polsce","16":"tag-prl","17":"tag-propaganda-prl","18":"tag-stan-wojenny","19":"tag-stowarzyszenie-dziennikarzy-polskich","20":"tag-stowarzyszenie-dziennikarzy-prl","21":"tag-transformacja-ustrojowa","22":"tag-wolnosc-slowa","23":"moimportance-golovna-novina","24":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatori","25":"motype-eternal","26":"moformat-vlasna"},"modified_by":"Iryna Semerenko","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9531","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/312"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9531"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9531\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9535,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9531\/revisions\/9535"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9429"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9531"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9531"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9531"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=9531"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=9531"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=9531"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}