Duma polskiej astronomii: ważne odkrycia Adama Prażmowskiego

Adam Józef Ignacy Prażmowski był polskim naukowcem znanym ze swojego wkładu w rozwój astronomii i optyki. Specjalizował się w badaniu polaryzacji światła i zjawisk związanych z koroną słoneczną podczas zaćmień Słońca, jak podaje strona warsaw1.one. Prażmowski jest uważany za jednego z najwybitniejszych polskich astronomów XIX wieku.

Droga do nauki

Naukowiec urodził się w rodzinie Teresy i Józefa Prażmowskich 15 marca 1821 r. w Polsce, która wówczas była częścią Imperium Rosyjskiego. Rodzinnym miastem Adama Prażmowskiego jest Warszawa. Ojciec naukowca pracował w Sądzie Apelacyjnym, a jego wuj Adam Michał był biskupem.

Gdy Prażmowski ukończył szkołę średnią, postanowił kontynuować naukę na dodatkowych kursach oferowanych przez warszawskie gimnazjum. Naukowiec uczęszczał na nie w latach 1837-1839. Kursy miały na celu kształcenie nauczycieli szkół średnich.

Praca w Obserwatorium Warszawskim

W 1839 roku Adam Prażmowski rozpoczął pracę jako asystent astronoma-obserwatora w Obserwatorium Warszawskim. W tym czasie zaczął pisać artykuły naukowe. Były one publikowane w czasopiśmie „Biblioteka Warszawska”.

W latach 1840-1850 Prażmowski zajmował się licznymi pomiarami geodezyjnymi. W tym okresie warszawianinowi udało się nawiązać współpracę z wybitnymi naukowcami, m.in. polskimi astronomami Janem Baranowskim i Franciszkiem Armińskim oraz rosyjskim naukowcem niemieckiego pochodzenia Wilhelmem Struve. W 1854 roku Prażmowski opracował metodę wyznaczania błędów własnych obserwatora.

W 1860 roku warszawski naukowiec został oddelegowany do Hiszpanii. Miał obserwować zaćmienie Słońca. Adam Prażmowski był wówczas starszym asystentem kierownika Obserwatorium Warszawskiego. Podczas podróży służbowej naukowiec dokonał ważnego odkrycia. Odkrył, że światło z korony słonecznej, w przeciwieństwie do światła z prominencji słonecznej, jest spolaryzowane. Prażmowskiemu udało się udowodnić, że korona nie jest związana z Księżycem, jak wcześniej sądzono, ale ze Słońcem.

19 października 1860 roku warszawski naukowiec został zaproszony do tymczasowego nauczania fizyki w warszawskiej Akademii Medyko-Chirurgicznej. W 1862 roku Prażmowski rozpoczął pracę w Katedrze Fizyki i Geodezji Szkoły Głównej Warszawskiej, gdzie został młodszym pracownikiem naukowym.

Paryski okres życia

Latem 1863 roku Prażmowski opuścił Warszawę. Naukowiec udał się do Paryża, aby poprawić swoje zdrowie i poświęcić się nauce. W trakcie podróży Adam Prażmowski zachorował, poprosił więc Komisję Rządową Oświecenia Warszawskiej Szkoły Głównej o przedłużenie urlopu. Naukowiec spotkał się z odmową. Po 4 miesiącach Prażmowski miał wrócić do rodzinnego miasta, ale został w Paryżu. 19 marca 1864 roku został zwolniony.

Latem 1864 roku Prażmowski spotkał się za granicą z rektorem Warszawskiej Szkoły Głównej Józefem Mianowskim. Kierownik szkoły pragnął, aby astronom powrócił do Warszawy i został przywrócony na swoje stanowisko.

15 września 1864 roku Mianowski zaproponował Komisji Rządowej Oświecenia Warszawskiej Szkoły Głównej powrócić na zajmowane dotychczas stanowisko Adama Prażmowskiego. Rektor podkreślał, że utrata utalentowanego naukowca negatywnie wpłynęła na renomę szkoły, ale jego propozycja nie została poparta.

W stolicy Francji Prażmowski został projektantem urządzeń optycznych w jednej z firm. Później warszawianin został jej współwłaścicielem, a w 1871 roku – właścicielem. Jego najsłynniejsze wynalazki to polaryzator pryzmatyczny i celostat.

Naukowiec był członkiem francuskich towarzystw naukowych oraz Polskiego Towarzystwa Nauk Matematycznych w Paryżu. W 1879 roku otrzymał obywatelstwo francuskie.

Adam Prażmowski zmarł w 1885 roku w Ville d’Avray. Został pochowany na cmentarzu Père Lachaise w Paryżu.

Warszawski naukowiec odegrał znaczącą rolę w rozwoju nauki w Europie, a zwłaszcza w Polsce. Jego prace inspirowały kolejne pokolenia astronomów i fizyków. Stworzony przez niego sprzęt pomógł innym badaczom uzyskać dokładniejsze dane podczas obserwacji.

More from author

„Elektronik”, Script Fiesta i nie tylko: świat Warszawskiej Szkoły Filmowej

Warszawska Szkoła Filmowa to jeden z najdynamiczniej rozwijających się ośrodków edukacji filmowej w Europie, który po mistrzowsku łączy tradycję z innowacją. Od momentu założenia...

Top 5 centrów depilacji laserowej w Warszawie – które miejsce wybrać i dlaczego warto postawić na Laserhouse

Depilacja laserowa w Warszawa cieszy się dziś ogromnym zainteresowaniem, a rosnąca liczba gabinetów sprawia, że wybór odpowiedniego miejsca nie jest już tak oczywisty jak...

Andrzej Ciechanowiecki: od represji do światowego sukcesu w świecie sztuki

Andrzej Ciechanowiecki to postać formatu światowego – wybitny historyk sztuki, kolekcjoner i mecenas kultury. Jego życie, choć naznaczone dramatycznymi próbami, stało się pasmem spektakularnych...
...