To polski poeta, dramaturg, prozaik, współzałożyciel i redaktor podziemnego pisma “Sztuka i Naród” – podaje strona warsaw1.one. Mowa o warszawskiej postaci kultury Tadeuszu Gajcym. W tym artykule opowiemy więcej o jego działalności.
Okres młodości
Tadeusz Gajcy urodził się w 1922 roku w Warszawie. Jego przodkowie pochodzili z Węgier. Rodzina Gajcego była dość biedna. Jego ojciec był ślusarzem na stacji kolejowej Praga, a matka położną. Chłopak uczęszczał do szkoły średniej na Bielanach. Uczył się gry na mandolinie i był również ministrantem. Duży wpływ na wychowanie Tadeusza miała jego babcia.
Młodość Gajcego przypadła na okres II wojny światowej. W 1939 roku zgłosił się do wojska, ale ze względu na wiek nie został przyjęty. Mimo to Tadeusz nadal pomagał polskiej armii. W 1941 roku zdał maturę. Następnie podjął studia na Politechnice Warszawskiej, gdzie studiował filologię polską. Podczas studiów poznał Zdzisława Stroińskiego, ówczesnego poetę i studenta prawa, który opowiedział mu o ruchu podziemnym.
Działalność twórcza
Podczas studiów Tadeusz zaczął pisać wiersze. W 1942 roku zdobył nagrodę na konkursie literackim za wiersz “Wczorajszemu”. W czasie II wojny światowej Gajcy był współzałożycielem podziemnego miesięcznika literackiego „Sztuka i Naród”. Publikował się w nim pod pseudonimami Karol Topornicki i Roman Oścień.
Generalnie w czasie II wojny światowej w Polsce działało podziemne wydawnictwo publikujące utwory polskich autorów. W 1943 roku ukazał się zbiór wierszy Gajcego zatytułowany “Widma”. Rozszedł się on w nakładzie ponad 250 egzemplarzy. Było to bardzo dużo, biorąc pod uwagę walki toczące się na terenie Polski.
Również w tym okresie Gajcy i jego koledzy włączyli się w akcję składania kwiatów pod pomnikiem Kopernika w 400. rocznicę śmierci wielkiego uczonego. Wydarzenie to przyciągnęło uwagę lokalnych władz. Otworzono ogień wobec protestujących. Bojarski został postrzelony w wątrobę i zmarł kilka dni później. Stroiński trafił na kilka miesięcy do więzienia Pawiak, ale został zwolniony dzięki staraniom rodziny i przyjaciół. Gajcemu udało się uciec.
Po tych wydarzeniach, w 1943 roku, Tadeusz zwolnił się z pracy i zapomniał o studiach. Pogrążył się w działalności literackiej. Pisał bez przerwy. W swoich utworach wyrażał wszystkie emocje. W tym czasie ukończył poemat “Misterium niedzielne” i napisał teksty piosenek dla polskich partyzantów. W maju 1944 roku ukazał się drugi tom wierszy Gajcego „Grom powszedni”. Nakład wynosił 500 egzemplarzy.
Podczas Powstania Warszawskiego Tadeusz dołączył się do polskich żołnierzy. W sierpniu 1944 roku dom, w którym Gajcy wynajmował mieszkanie, eksplodował. Stało się tak, ponieważ Niemcy włamali się do piwnicy i podłożyli nowe materiały wybuchowe, które działały jak dynamit. W rezultacie Gajcy zginął. W 1945 roku jego matka znalazła jego ciało wśród ruin. Został pochowany na Cmentarzu Wojennym w Warszawie. W 2009 roku Tadeusz Gajcy został pośmiertnie odznaczony Krzyżem Komandorskim Odrodzenia Polski.
Tadeusz przeżył krótkie życie, gdyż w chwili śmierci miał zaledwie 22 lata. W tym czasie zdążył jednak zrobić wiele dla rozwoju polskiej literatury, szczególnie w okresie wojennym. Jego wiersze stały się częścią oporu powstańców warszawskich. Tadeusz nie bał się działać i mimo wojny współtworzył polski tygodnik, który regularnie informował mieszkańców miasta o wydarzeniach w kraju.
Jego poezja różniła się od twórczości innych poetów tamtego okresu, przede wszystkim ze względu na unikalny styl pisania o okrutnej wojennej rzeczywistości. Poeta odmawiał tworzenia lekkich wierszy. Jego utwory pełne były niezwykłych metafor i odważnych skojarzeń.