W XIX wieku wielu polskich oficerów służyło w carskiej Rosji. W ogólnych badaniach dotyczących historii Warszawy nie ma informacji o Warszawskiej Szkole Junkrów Piechoty, czytamy na stronie warsaw1.one. Ale w rzeczywistości taka szkoła istniała w Polsce. W tym artykule opowiemy bardziej szczegółowo historię tej instytucji edukacyjnej.
Powstanie instytucji
W drugiej połowie XIX wieku Warszawą rządzili Rosjanie. W tym czasie imperium rosyjskie borykało się z poważnymi trudnościami wojskowymi, więc władze pragnęły poprawić obecny stan spraw. W 1860 roku podjęto decyzję o przeniesieniu dotychczasowego szkolenia oficerskiego w pułkach do scentralizowanej szkoły junkrów. Ta instytucja edukacyjna została utworzona w miejscowej twierdzy Modlin. Wcześniej znajdowała się tam siedziba II Korpusu Armii. Na początku 1861 roku zapisało się do szkoły 150 młodych mężczyzn z Warszawy. Później w stolicy Polski otwarto jeszcze kilka korpusów tej placówki.
W 1863 roku szkoła została przeniesiona do Pałacu Blanka przy ulicy Senatorskiej, a następnie Pałacu Zamoyskich przy ulicy Nowy Świat. Budynek ten został wzięty przez wojsko rosyjskie od warszawskiego kupca, gdyż uważali oni, że jest to doskonałe miejsce do nauki. Pomieszczenia przeznaczone na główny korpus okazały się zbyt małe, więc szkołę ponownie przeniesiono, by poprawić warunki nauki. Tym razem na Wolę, która wówczas znajdowała się na obrzeżach Warszawy.
W styczniu 1864 roku w szkole odbył się kurs dydaktyczny, w którym wzięło udział 87 junkrów. Placówka nosiła wówczas nazwę Szkoły Junkierskiej Wojsk Królestwa Polskiego.
Działalność
W 1870 roku Warszawska Szkoła Junkrów Piechoty została przeniesiona z dzielnicy Wola do zabytkowego budynku w centrum miasta. W budynku tym były sale lekcyjne, specjalistyczne laboratoria i warsztaty, a także poligon urządzony w byłym ogrodzie. Sufity budynku zostały ozdobione przez słynnego Marcello Bacciarellego.
Nowa siedziba Warszawskiej Szkoły Junkrów Piechoty została pobłogosławiona przez miejscowego księdza. Szanowanym gościem placówki był również generał feldmarszałek Berg.
W nowej siedzibie szkoły można było regularnie prowadzić otwarte wykłady dla oficerów miejscowego garnizonu oraz inne wydarzenia kulturalne, w tym wieczory literackie i muzyczne. Wcześniej takie wydarzenia były rzadkością. Rozszerzenie lokalizacji doprowadziło również do zwiększenia liczby uczących się w Warszawie podchorążych z 300 do 400.
W 1871 roku zdecydowano, że po pomyślnym zdaniu egzaminów warszawscy studenci będą musieli udać się na obóz, aby nauczyć się praktycznych umiejętności wojskowych. Większość tych letnich obozów trwała 6 tygodni.
W latach 70. ubiegłego wieku młodzież Warszawskiej Szkoły Piechoty uczestniczyła w specjalistycznych kursach inżynieryjnych. W ramach tych zajęć warszawska młodzież miała okazję nauczyć się budować umocnienia polowe, przeprawy itp. Niepiśmiennych żołnierzy uczono także czytać i pisać.
W latach 80. szkoła zorganizowała własny obóz, na którym warszawscy kursanci uczyli się sporządzania planów topograficznych terenu, wykonywania zadań taktycznych na terenie poligonu, budowy okopów i umocnień polowych. Uczyli się także budować proste mosty, wiosłować łodziami i korzystać z telegrafu.
Stopniowy wzrost liczby kursantów w warszawskiej Szkole Junkrów Piechoty wpływał nieuchronnie na warunki bytowe. W 1883 roku lokalna prasa donosiła, że z powodu złych warunków szkoły planowano przenieść ją z Pałacu Prymasowskiego do zupełnie nowego budynku. Powodem były skargi na ciasne, połączone ze sobą sale lekcyjne. Według niektórych projektów nowy budynek Szkoły Junkrów w Warszawie miał powstać przy ulicy Ujazdowskiej naprzeciwko Ogrodu Botanicznego, na działce należącej do Warszawskiego Zarządu Pałaców Cesarskich, która była wówczas wykorzystywana jako obóz letni.