Jasia Reichardt to wybitna postać w świecie sztuki współczesnej, łącząca w sobie role historyczki sztuki, kuratorki i wykładowczyni. Jako dziecko przeszła przez piekło wojny, by w przyszłości stać się jedną z czołowych intelektualistek w dziedzinie twórczości interdyscyplinarnej. Jej nowatorskie podejście do badania i popularyzowania wzajemnych powiązań między kulturą, nauką i technologią wpłynęło na pokolenia badaczy na całym świecie. Więcej na warsaw1.one.
Wczesne lata i droga artystyczna Jasi Reichardt
Jasia Reichardt urodziła się 13 listopada 1933 roku w Warszawie, w zasymilowanej, średniozamożnej rodzinie żydowskiej. Jej matka była ilustratorką i pianistką, a ojciec pracował jako inżynier-architekt. Po wybuchu II wojny światowej znaleźli się w warszawskim getcie. Dziewczynka przeżyła to piekło wraz z matką i babcią, która starała się chronić wnuczkę przed realiami ludobójstwa. W 1942 roku została wywieziona z getta, ale jej rodzice zginęli w obozie zagłady Treblinka.
W początkowym okresie pokoju Jasię Reichardt ukrywali Polacy, a następnie przez pewien czas mieszkała w klasztorze. Dopiero w 1946 roku udało jej się ponownie spotkać z ciotką Franciszką Themerson i jej mężem Stefanem Themersonem w Londynie. Tam dziewczyna zdobyła wykształcenie – uczyła się w Dartington Hall School w hrabstwie Devon. Później zaczęła studiować sztukę teatralną w Old Vic Theatre School w Bristolu.
W latach 50. Jasia Reichardt rozpoczęła pracę w dziedzinie sztuki współczesnej: była asystentką redaktora magazynu „Art News and Review”, pisząc recenzje i wstępy do licznych wystaw. Od początku lat 60. kierowała redakcją serii „Art in Progress” wydawnictwa Methuen. Równolegle, aktywnie organizując alternatywne wystawy, kuratorka pełniła funkcję zastępczyni dyrektora Instytutu Sztuki Współczesnej w latach 1963-1971.
W 1968 roku Jasia Reichardt zorganizowała wystawę „Cybernetic Serendipity”, która stała się ważnym wydarzeniem w dziedzinie łączenia sztuki z najnowszymi technologiami. Z tej okazji zredagowała również specjalne wydanie „Studio International”. W tym samym roku została kuratorką eksperymentalnej japońskiej wystawy „Fluorescent Chrysanthemum”. Następnie zorganizowała inne znaczące wystawy, m.in. „Play Orbit”, gdzie eksponowano obiekty artystyczne do zabawy.
W latach 1974-1976 Jasia Reichardt kierowała Whitechapel Art Gallery. Później, w latach 1989-1998, była jedną z dyrektorek biennale Artec w Nagoi. W 1998 roku historyczka sztuki kuratorowała wystawę „Electronically Yours” w Tokijskim Muzeum Fotografii, poświęconą elektronicznej twórczości portretowej. Równolegle brała udział w projektach medialnych, m.in. przez ponad dekadę prowadziła program „Critics’ Forum” w BBC, gdzie dyskutowała o sztuce współczesnej. Wykładała w wiodących brytyjskich uczelniach artystycznych i architektonicznych, a także prowadziła comiesięczną kolumnę w „New Scientist” poświęconą stykowi kultury i nauki.
W powojennych dziesięcioleciach Jasia Reichardt nadal utrzymywała kontakt z dziedzictwem rodzinnym. Zorganizowała m.in. archiwum Themersonów, które zostało opublikowane w formie trzytomowej w 2020 roku przez wydawnictwo MIT. Aż do ostatnich lat nadal pracowała nad projektami w dziedzinie sztuk wizualnych, współpracując ze swoim drugim mężem, historykiem sztuki i artystą Nickiem Wadleyem.
Uznanie i znaczenie twórczego spojrzenia Jasi Reichardt
Mimo tragicznych okoliczności wczesnego życia, Jasia Reichardt stała się jedną z najbardziej wpływowych postaci polskiego pochodzenia na styku sztuki, nauki i technologii. Jej działalność obejmuje dziesiątki lat, rozciągając się na napisanie ponad dziesięciu książek, kuratorstwo wystaw, wykładanie, pracę archiwalną i badawczą. Jest autorką licznych esejów o sztuce, komputerach i przyszłości, które demonstrują głębokie zainteresowanie dialogiem interdyscyplinarnym. W 2024 roku Australian National University przyznał jej honorowy doktorat z cybernetyki, co jest uznawane za wyjątkowe docenienie jej wkładu w globalną myśl kulturową.
