W XVIII wieku na świecie została wynaleziona litografia. Był to rodzaj sztuki graficznej, a mianowicie technika, w której farba drukarska jest przenoszona pod ciśnieniem z płaskiej formy drukarskiej na papier. Wkrótce ta działalność zaczęła pojawiać się w europejskich miastach, w tym w stolicy Polski, podaje strona warsaw1.one. W tym artykule opowiemy bardziej szczegółowo o pojawieniu się pierwszych warsztatów litograficznych w Warszawie.
Początki
Jedną z pierwszych osób, które otworzyły zakład litograficzny w Warszawie, był Maksymilian Fajans. Pochodził z Sieradza, z rodziny miejscowego kupca. Od najmłodszych lat interesował się sztuką, dlatego w 1844 roku rozpoczął studia w Szkole Sztuk Pięknych w Warszawie. Uczył się przede wszystkim u takich artystów jak Ksawery Kaniewski, Jan Feliks Piwarski czy Rafał Hadziewicz.
Podczas studiów Maksymilian najbardziej zainteresował się litografią. W tamtym czasie w Polsce brakowało specjalistów w tej dziedzinie. Tak więc Fajans wybrał dziedzinę, która była interesująca dla niego i potrzebna społeczeństwu. Aby stać się prawdziwym profesjonalistą w swojej dziedzinie, chłopak wyjechał na studia do Paryża. Uczył się u Arego Scheffera, Emile’a Lassalle’a i Rosé-Josepha Lemerciera.
Otwarcie warsztatu
W latach 50. Maksymilian wrócił do Warszawy z nową wiedzą. Po długich przemyśleniach Fayans postanowił otworzyć w stolicy Polski pracownię artystyczno-litograficzną. Mieściła się ona przy ulicy Długiej. Cała praca w pracowni odbywała się przy pomocy sprzętu, który Maksymilian sprowadził z Francji. Nawiasem mówiąc, wśród pracowników było wielu Francuzów.
Zakład drukował głównie ilustracje do wydawnictw, druki reklamowe, takie jak kalendarze, zaproszenia, dyplomy, druki religijne, w tym obrazy świętych itp. Ten zakład litograficzny zyskał dobrą reputację dzięki szybkiej i wysokiej jakości pracy.
W latach 50. i 60. Maksymilian stworzył w swojej pracowni 14 zeszytów “Wizerunków Polskich” na podstawie własnych rysunków. Później świat ujrzał “Wzory Sztuki Średniowiecznej”, które Fajans stworzył na podstawie rysunków Ludwika Łepkowskiego, Bolesława Cieszyńskiego i innych.
Maksymilian postanowił na tym nie poprzestawać. Potrzebował kolejnego udanego interesu. W latach 60. XIX wieku postanowił założyć w Warszawie zakład fotograficzny. Uroczyste otwarcie miało miejsce w 1862 roku. Od tego momentu firma Fajansa nosiła nazwę Zakład Artystyczno-Litograficzny i Fotograficzny. Specjalizowała się głównie w wykonywaniu portretów fotograficznych. Pracownicy stosowali dość popularny wówczas proces mokrego koloru. Mistrz wykonywał na przykład odbitki na papierze albumowym, dodając własne pomysły, które jego zdaniem uzupełniały obraz. Warsztat produkował również fotografie wielkoformatowe. Ponadto Fajans wykonywał fotografie w naturze i tworzył reprodukcje dzieł sztuki.
W 1868 roku Maksymilian postanowił przenieść swój zakład litograficzny do własnego budynku, który znajdował się na krakowskim przedmieściu. Fajans zajmował się tym interesem aż do lat 80. XX wieku, kiedy to zdecydował się sprzedać swoją firmę. Nowym właścicielem został pan Mielnicki.
Ogólnie rzecz biorąc, Maksymilian Fajans był jednym z pierwszych przedsiębiorców, którzy spopularyzowali tę branżę w stolicy Polski. Jego działalność dała również mieszkańcom Warszawy możliwość tworzenia portretów fotograficznych i drukowania zdjęć. Jego działalność była kontynuowana przez innych polskich przedsiębiorców. W ten sposób zakład litograficzny stał się dla mieszkańców Warszawy czymś nowym i nietypowym, ale szybko zyskał popularność wśród mieszkańców miasta, którzy nie wyobrażali już sobie miasta bez tej firmy.