Adolf Suligowski był znanym prawnikiem, który budował polskie środowisko prawnicze początku XX wieku Rzeczypospolitej Polskiej na początku XIX wieku. Za odczytanie przysięgi sądowej po polsku, a nie po rosyjsku, został ukarany skreśleniem z listy adwokatów. Dopiero w niepodległej Polsce mógł wrócić do swojego zawodu — informuje warsaw1.one.
Powstanie adwokatury w Polsce
Wraz z powrotem Niepodległości Polski przyjęto regulacje „O statucie tymczasowym Palestry Państwa Polskiego”. Pilność tej regulacji była niewątpliwa, bo nie ma niezawisłego sądownictwa bez niezależnej adwokatury, a tylko niezawisłe sądownictwo jest gwarantem demokratycznego państwa.
Nowością przyjętego regulaminu było utworzenie „Rady Naczelnej”. Organizacja była obdarzona określonymi zadaniami w strukturze palestry. Jednak kompetencje i sposób wyboru członków Naczelnej Rady Adwokackiej uległy znacznym zmianom od momentu jej powstania.
Dodać należy, że stała się też Naczelna Rada Adwokacka organem wzorcowym, który stopniowo zaczęły przewidywać kolejne ustawodawstwa europejskie – ostatnio, w 2012 roku, podobną instytucję utworzono na Ukrainie – Radę Adwokatów Ukrainy
Przypomnijmy, że w drugiej połowie XIX. – na początku XX wieku adwokaci byli najsilniejszym i najefektywniejszym środowiskiem inteligencji polskiej. Adwokaci nie tylko bezpośrednio zajmowali się obroną interesów obywateli, ale także zakładali biblioteki, wydawali czasopisma, otwierali salony publiczne.
Praca adwokatów w dobie rusyfikacji
Ponadto adwokaci cieszyli się dużą przychylnością w ówczesnym społeczeństwie polskim, ponieważ zajmowali się obroną polityczną. Nawet pod rządami Rosji Polakom nie zabroniono podążać za duchowym lub prawniczym powołaniem — być prawnikami. Jednakże zajmować stanowiska sędziów, prokuratorów i urzędników mogli wyłącznie Rosjanie.
Praca w adwokaturze w Królestwie Polskim po 1875 roku, mimo powszechnej w kraju rusyfikacji dawała duże możliwości i przynosiła satysfakcję. Środowisko adwokatów polskich było świadome siebie, dlatego adwokaci warszawscy zorganizowali swoisty tajny samorząd w postaci powstałej Kasy Pomocy Adwokatom Przysięgłym.
Tworzyli saloniki adwokackie, jak słynne „piątki u Adolfa Suligowskiego”, czy regularne spotkania u Aleksandra Kraushara.
Manifestacją środowiska adwokackiego, a jednocześnie manifestacją narodową był pogrzeb zmarłego w 1897 roku obrosłego legendą adwokata Henryka Krajewskiego.
W Królestwie Polskim powołano m.in. Koło Obrońców Politycznych, Związek Adwokatury Polskiej, Towarzystwo Prawnicze w Warszawie czy Koło Młodych Prawników.
Odrodzenie niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej doprowadziło do rozkwitu adwokatury. Prawnicy zajmowali się nie tylko doskonaleniem własnej struktury zawodowej, ale także przygotowali wiele aktów normatywnych dla Niepodległej Polski, obejmujących również ustawę o samorządzie adwokackim.
Przystąpienie do zawodu prawnika i uzyskanie statusu adwokata
Jednym z najwybitniejszych przedstawicieli adwokatury XIX wieku był Adolf Suligowski. Urodził się 3 marca 1849 roku w Warszawie. Od dzieciństwa był zdolny do nauki. Najpierw ukończył gimnazjum w Lublinie, a następnie postanowił związać swoje życie z prawem.
Adolf Suligowski w 1868 rozpoczął studia na Wydziale Prawa i Administracji Szkoły Głównej Warszawskiej. Jednakże placówka została zamknięta, więc kontynuował naukę na Cesarskim Uniwersytecie Warszawskim.
Po ukończeniu szkolenia młody człowiek postanowił najpierw spróbować swoich sił w sprawie sędziowskiej. W tym celu zdał egzaminy i otrzymał nominację na patrona w Trybunale Warszawskim.
W 1877 roku Adolf Suligowski oficjalnie otrzymał licencję adwokata. Przez kilka lat specjalizował się w prawie samorządowym.
Lata 90. były trudne dla prawnika, ponieważ stracił dostęp do zawodu. W 1893 roku, podczas wystąpienia w sądzie, postanowił przeczytać przysięgę nie w języku rosyjskim (jak to było w tym czasie), ale w języku polskim. Za przejaw patriotyzmu Adolf Suligowski otrzymał surową naganę.
Jednak to nie powstrzymało adwokata i w 1914 roku ponownie wystąpił w sądzie w swoim ojczystym języku. W tym samym roku został ostatecznie wykreślony z listy adwokatów i do zawodu powrócił dopiero w wolnej Polsce.
Działalność naukowa i prawna
Większość życia Adolf Suligowski poświęcił publicystyce naukowej. Współpracował z Gazetą Sądową Warszawską, w swoich publikacjach skupiając się na kwestiach etyki adwokackiej, samorządu zawodowego adwokatów oraz zasad kształcenia adwokatów.
Z inicjatywy Suligowskiego w 1905 roku powstało „Stowarzyszenia właścicieli nieruchomości m. Warszawy” i przez kilkanaście lat był jego prezesem.
W 1911 roku Adolf Suligowski opublikował pracę o tytule „Bibliografia prawnicza polska XIX i XX wieku, poprzedzona słowem wstępnym i rzutem oka na twórczość piśmiennicza prawników polskich w ciągu XIX wieku i pierwszego dziesięciolecia XX wieku”. Prawnik zebrał pisma prawników polskich z tego okresu, które w dzisiejszym świecie są wykorzystywane jako główne źródło informacji bibliograficznych o polskich dziełach prawniczych.
Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości Adolfa Suligowskiego ponownie uroczyście wpisano na listę adwokatów Warszawy. Ponadto znany prawnik rozpoczął pracę jako profesor na Uniwersytecie Warszawskim, gdzie wykładał administrację sądownictwa i prawo samorządowe terytorialnego. Okres pracy na uniwersytecie był niezwykle owocny dla Adolfa Suligowskiego, ponieważ opublikował wiele artykułów i rozpraw naukowych.
Od 1919 roku adwokat rozpoczął karierę polityczną. M.in. został wybrany posłem na Sejm Ustawodawczy. W Sejmie Suligowski był w składzie Komisji Prawniczej oraz Komisji Konstytucyjnej. Z inicjatywy adwokata powołano również Komisję do spraw Miejskich. Wybitnym osiągnięciem Adolfa Suligowskiego jako posła było opracowanie projektu ustawy „o systemie prawnym”.
W 1920 roku adwokat założył „Związek Stowarzyszeń nieruchomości miejskiej w Polsce”, któremu przewodniczył do 1925 roku.
Warto dodać, że Adolf Suligowski miał troje dzieci. I tylko syn Bohdan poszedł drogą ojca i wybrał zawód prawniczy. W czasie niemieckiej okupacji Warszawy przewodniczył Tajnej Radzie Adwokackiej.
Wkład Adolfa Suligowskiego w rozwój adwokatury w Warszawie
Badacze historii XIX i XX wieku nazywają Adolfa Suligowskiego „dobrym prawnikiem żyjącym w trudnych czasach”. Rzeczywiście, w latach życia znanego prawnika Polakom w Warszawie żyło się dość ciężko, świadomość narodowa została naruszona we wszystkich dziedzinach. Ponadto rusyfikacja kwitła prawie wszędzie.
Adolf Suligowski był dobrym i wykwalifikowanym prawnikiem, jednak dla niego kariera nie była na pierwszym miejscu. Nigdy nie dążył do oficjalnych tytułów i uznania.
Swoją pracą i pracami naukowymi Adolf Suligowski wniósł znaczny wkład w rozwój systemu politycznego i świadomości społecznej. Głównym marzeniem prawnika była niepodległość Polski i konsekwentnie robił wszystko, aby marzenie stało się rzeczywistością.
Nawet po klęsce powstania styczniowego i faktycznym stłumieniu wszystkich polskich instytucji Adolf Suligowski nadal walczył o niepodległość swojego kraju.
Adwokat prowadził szeroką działalność społeczną w sferze Klasy średniej, czyli innymi słowami, burżuazji. Praca prawnika wpłynęła również na jakość systemu politycznego i rozwój dyskusji politycznych, które odbywały się na bardzo wysokim poziomie bez żadnej niechęci lub próby „zemsty” na przeciwnikach.