Wybór zawodu to coś więcej niż tylko szukanie źródła dochodu. To jeden z najważniejszych kroków w życiu każdego młodego człowieka, stojącego u progu dorosłości. Chodzi przecież o znalezienie swojego miejsca na świecie i pełną samorealizację. Ten dylemat, leżący na styku osobistych ambicji i społecznych oczekiwań, jest palący dla każdego nastolatka.
W związku z dynamicznym rozwojem i wzrostem liczby profesji, młodzi ludzie często czują się zagubieni w tym nieskończonym strumieniu możliwości. Niespodziewana pomoc przyszła od rówieśników – warszawscy licealiści stworzyli projekt, który pozwala nastolatkom odnaleźć swoje powołanie skuteczniej niż tradycyjne metody doradztwa zawodowego. Jeśli chcesz dowiedzieć się o nim więcej, zapraszamy do lektury naszego artykułu na warsaw1.one.
Dlaczego tradycyjne metody wyboru zawodu zawodzą?
Tradycyjne metody doradztwa zawodowego okazują się coraz mniej skuteczne. Większość testów i ankiet powstała w czasach, gdy rynek pracy był stabilny, a lista specjalności ograniczona. Sytuacja zmieniła się diametralnie: pojawia się coraz więcej zawodów, niektóre szybko ewoluują lub całkiem znikają, a stare podejścia nie nadążają za tymi zmianami.
Innym problemem jest skupienie się na zdolnościach, a nie na zainteresowaniach. Testy często wskazują, co dana osoba potrafi robić, ale nie odpowiadają na pytanie, co ją naprawdę pasjonuje i przynosi satysfakcję. W rezultacie wyniki wydają się formalne i nie zawsze pomagają nastolatkowi odnaleźć autentyczne powołanie.
Ponadto, klasyczne metody niemal w ogóle nie zapewniają doświadczenia praktycznego. Uczeń rozwiązuje testy, odpowiada na pytania, ale brakuje mu możliwości zanurzenia się w danym zawodzie. Takie podejście pozostawia nastolatka w niewiedzy, zmuszając go do podejmowania decyzji w ciemno.
Nie mniej ważnym czynnikiem jest presja społeczna. Oczekiwania rodziców, nauczycieli czy społeczeństwa często popychają młodzież do wyboru zawodów uważanych za popularne lub stabilne, zamiast tych, które odpowiadają aspiracjom samego ucznia.
Co więcej, klasyczne metody nie biorą pod uwagę, że zainteresowania i umiejętności człowieka zmieniają się z czasem. Wypełnienie testu w wieku 15–16 lat nie gwarantuje, że za jakiś czas nastolatek poczuje się spełniony i szczerze zadowolony z dokonanego wyboru.
Jak projekt warszawskich uczniów pomaga w wyborze zawodu
Wybór przyszłego zawodu często budzi u nastolatków lęk. Porady rodziców i testy doradztwa zawodowego rzadko pomagają w zrozumieniu własnych preferencji. Uświadamiając to sobie, kilku uczniów z 40. Liceum Ogólnokształcącego z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Stefana Żeromskiego w Warszawie wzięło sprawy w swoje ręce i stworzyło projekt „Zapracuj na przyszłość”, który pomaga młodzieży świadomie wybrać specjalizację.
Idea i cel projektu
Głównym celem projektu „Zapracuj na przyszłość” jest pomoc młodzieży w świadomym wyborze ścieżki zawodowej i podejmowaniu przemyślanych kroków w edukacji, zamiast polegania wyłącznie na radach rodziców czy szkolnych testach. Do stworzenia projektu uczniów 40. LO im. Stefana Żeromskiego skłoniły ich własne potrzeby. Licealiści sami szukali odpowiedzi na pytania dotyczące dalszej nauki i wyboru specjalizacji.
Uczniom nie odpowiadało, że doradztwo zawodowe oferuje jedynie ogólne informacje o zawodach. Zrozumieli, że realistyczny obraz można uzyskać tylko od praktyków — osób, które znają daną dziedzinę od podszewki, mogą podzielić się realnym doświadczeniem oraz opowiedzieć o jej zaletach i wadach. Dlatego postanowili stworzyć projekt „Zapracuj na przyszłość”, który nie tylko pomoże im samym, ale także zaznajomi młodzież z zawodami nie teoretycznie, lecz na bazie praktyki: poprzez wywiady, historie konkretnych osób i żywą komunikację.
Wcielenie idei w życie
Trzonem projektu „Zapracuj na przyszłość” są dynamiczne profile w mediach społecznościowych, które stały się cennym źródłem wiedzy dla młodych. Zamiast ogólnych informacji, uczestnicy oferują aktualne i interesujące dane z pierwszej ręki.
Uczniowie przeprowadzają wywiady z przedstawicielami najróżniejszych profesji, od architektów po programistów. Młodzi ludzie chcą dowiedzieć się tego, czego nie znajdą w podręcznikach.
Uczniowie szukają rozmówców w najróżniejszych miejscach: na ulicach, w centrach handlowych, biurach firm. Nie ograniczają się do ogólnych frazesów — pytają o istotne szczegóły, od wyboru uczelni po warunki pracy. Aby podzielić się zdobytą wiedzą z innymi, uczniowie warszawskiej szkoły nagrywają rozmowy w formie wywiadów, a następnie publikują w mediach społecznościowych krótkie porady i fragmenty dialogów.
Od pomysłu do milionów wyświetleń
Projekt „Zapracuj na przyszłość” szybko zyskał na popularności. W krótkim czasie strona na TikToku zebrała ponad milion wyświetleń i więcej niż 5000 obserwujących, co świadczy o ogromnym zainteresowaniu młodzieży tematem wyboru zawodu. Taka reakcja nie jest przypadkowa. Większość widowni projektu to osoby w wieku 18–25 lat, czyli ci, którzy stoją u progu wyboru ścieżki zawodowej lub dopiero zaczynają budować karierę. To tylko potwierdza, jak bardzo palącym tematem jest dla młodych ludzi określenie swojej przyszłości.
Szczególną uwagę widowni przyciągają wywiady wideo, w których uczestnicy projektu zadają praktyczne pytania osobom pracującym w różnych dziedzinach:
- jak wybrali swój zawód;
- co lubią w pracy najbardziej;
- z jakimi trudnościami muszą się mierzyć;
- jakie umiejętności okazały się najbardziej potrzebne;
- jak wygląda typowy dzień pracy.
Popularnością cieszą się również krótkie porady i „lifehacki”.
Wiosną 2025 roku zespół projektu zdobył prestiżową nagrodę „Złoty Wilk” w kategorii „Reklama społeczna”. To wyróżnienie było rezultatem ich ciężkiej pracy, kreatywności i wsparcia zaangażowanych osób. Twórcy inicjatywy szczerze podziękowali wszystkim, którzy komentowali i udostępniali ich materiały, a także firmom, które pomogły w realizacji projektu.
Wpływ projektu na jego twórców
W marcu 2025 roku twórcy projektu „Zapracuj na przyszłość” zostali zaproszeni do audycji w polskim Radiu Czwórka. Paweł Kurtz, Zuzanna Rejwer, Tuý Chang Vũ i Dawid Sekielski szczegółowo opowiedzieli o projekcie i podzielili się swoimi spostrzeżeniami po wywiadach z przedstawicielami różnych zawodów.
Opowiadając o wpływie projektu na nich samych, uczniowie zgodnie stwierdzili, że każda rozmowa z profesjonalistami wniosła coś nowego. Wspólnie doszli do wniosku, że kariera może rozwijać się na wiele sposobów. Niektóre zawody wymagają obligatoryjnego kształcenia zgodnie ze ściśle określonymi programami. Przykładowo, aby zostać lekarzem, konieczne jest ukończenie uniwersytetu medycznego, a na ścieżce prawnika niezbędne jest wykształcenie prawnicze. Są to specjalizacje, w których odstępstwo od jasnej drogi edukacyjnej jest niemożliwe. W kontraście do nich istnieje wiele zawodów, w których można zacząć pracować bez dyplomu, a niezbędną wiedzę zdobyć już w praktyce. Dotyczy to na przykład pracy w IT, branżach kreatywnych czy w sektorze usług.
Ponadto, warszawscy uczniowie, którzy stworzyli projekt „Zapracuj na przyszłość”, nauczyli się pracować w zespole, planować, tworzyć wartościowe treści i, co najważniejsze, swobodnie rozmawiać z nieznajomymi. Zwiększyli swoją pewność siebie i zdobyli umiejętności komunikacyjne, które przydadzą się w każdej dziedzinie.
Projekt „Zapracuj na przyszłość” to jaskrawy przykład tego, jak ścieżka do samopoznania przerodziła się w fascynującą podróż. Inicjatywa warszawskich uczniów dowiodła, że do rozwiązywania palących problemów młodzieży nie nadają się przestarzałe narzędzia. Dzięki projektowi nastolatki nie tylko otrzymały odpowiedzi na nurtujące je pytania, ale także pomogły innym dokonać świadomego wyboru zawodu.